Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) yasası ile 8 Eylül 1999 öncesi sigorta girişi olanlar yaş şartı aranmadan emeklilik hakkı kazanırken, bu tarihten hemen sonra iş hayatına atılanlar yıllarca sürecek bir bekleyişle karşı karşıya kaldı. Gündemi sarsan kademeli emeklilik sistemi, tam da bu uçurumu kapatmak ve 1999 sonrasında sigortalı olan çalışanların yükünü dengelemek için tartışmaya açıldı. Kulislerde konuşulanlara göre, 2000 ile 2008 yılları arasında sigorta girişi olan milyonlarca vatandaş için prim ve yaş şartının kademeli olarak esnetilmesi planlanıyor. Emekli adayları heyecanla "Kademeli emeklilik çıkacak mı" ve "1999 sonrası kademeli emeklilik ne zaman çıkar" sorularına yanıt ararken, uzman isimlerin masaya getirdiği tarihler ve yeni yaş prim tabloları beklentileri zirveye taşıdı.
KADEMELİ EMEKLİLİK VE EYT ARASINDAKİ FARK NEDİR?
Milyonların dilinden düşmeyen iki farklı emeklilik sistemi aslında sigorta başlangıç tarihlerine göre kesin bir çizgiyle ayrılıyor. EYT (Emeklilikte Yaşa Takılanlar) düzenlemesi, 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigorta girişi olanları kapsıyor. Bu gruptaki vatandaşlar prim gün sayısını doldurdukları an, yaş sınırına takılmadan emekli aylığına hak kazanıyor. Kademeli emeklilik ise 9 Eylül 1999 ve sonrasında işe başlayanları ilgilendiriyor. Bu sistem hayata geçerse, sigorta başlangıç yılına göre prim ve yaş şartları kademeli olarak aşağı çekilecek ve çalışana erken emeklilik kapısı aralanacak.
KADEMELİ ERKEN EMEKLİLİK ŞARTLARI NELER?
Kademeli emeklilikte şartlar, kişinin sigorta türüne ve ilk işe giriş tarihine göre şekilleniyor. Masada konuşulan temel formüllere göre, SSK statüsünde çalışan kadınların erken emeklilik hakkı elde edebilmesi için 20 yıllık sigortalılık süresini ve 5000 ile 5975 gün arasında değişen prim şartını tamamlaması öngörülüyor. SSK'lı erkek çalışanlarda ise sigortalılık süresi 25 yıla çıkarken, prim şartı yine 5000 ile 5975 gün bandında tutuluyor.
2000 - 2008 ARASI SİGORTALILAR İÇİN KADEMELİ EMEKLİLİK YAŞ VE PRİM TABLOSU NASIL OLACAK?
Gündemde dolaşan taslak tablolara göre sigorta başlangıç yıllarına göre yaş ve prim şartları netleşmeye başladı. SGK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı mensupları için konuşulan muhtemel kademeli emeklilik yaş, prim ve yıl tablosu şu şekilde belirlendi:
9 Eylül 1999 Sonrası: Kadınlar 43 yaş, erkekler 45 yaş (6.250 prim günü)
2000 Sonrası: Kadınlar 43 yaş, erkekler 45 yaş (6.325 prim günü)
2001 Sonrası: Kadınlar 43 yaş, erkekler 45 yaş (6.400 prim günü)
2002 Sonrası: Kadınlar 43 yaş, erkekler 45 yaş (6.475 prim günü)
2003 Sonrası: Kadınlar 44 yaş, erkekler 46 yaş (6.550 prim günü)
2004 Sonrası: Kadınlar 45 yaş, erkekler 47 yaş (6.625 prim günü)
2005 Sonrası: Kadınlar 46 yaş, erkekler 48 yaş (6.700 prim günü)
2006 Sonrası: Kadınlar 47 yaş, erkekler 49 yaş (6.775 prim günü)
2007 Sonrası: Kadınlar 48 yaş, erkekler 50 yaş (6.850 prim günü)
2008 Sonrası: Kadınlar 49 yaş, erkekler 51 yaş (6.925 prim günü)
EMADDER KADEMELİ EMEKLİLİK TALEPLERİ NELER?
Emeklilikte Adalet Derneği (EMADDER), çalışanlar arasındaki mağduriyetlerin giderilmesi için kendi hazırladığı adil tabloyu hükümetin gündeminde tutmaya devam ediyor. Derneğin talebine göre; 9 Eylül 1999 ile 2000 arası sigorta girişlilerde kadınlar 43, erkekler 45 yaşında (6.400 prim); 2001 girişlilerde kadınlar 44, erkekler 46 yaşında (6.475 prim) emekli olmalı. Taleplerin son halkası olan 2008 girişlilerde ise bu şartın kadınlarda 51, erkeklerde 53 yaş ve 7.000 prim günü olarak uygulanması isteniyor.
1999 SONRASI KADEMELİ EMEKLİLİK NE ZAMAN ÇIKAR? İŞTE BEKLENEN TARİH
Milyonların en çok merak ettiği konu ise bu tarihi düzenlemenin meclisten ne zaman geçeceği oldu. Sosyal Güvenlik Başuzmanı İsa Karakaş, kademeli emekliliğin eninde sonunda mutlaka çıkacağını belirterek bekleyenlere büyük bir umut verdi. Aynı şartlarda ter döken vatandaşlar arasında sadece prim ve yaş farkı yüzünden büyük uçurumlar oluştuğunun altını çizen Karakaş, sistemdeki bu adaletsizliğin mutlaka giderileceğini vurguladı. Şu an hükümetin birinci gündem maddesi olmasa da, 2027 yılında yapılması planlanan genel seçimlerin süreçte belirleyici olacağına dikkat çeken Karakaş, seçim atmosferine girildiğinde kademeli emeklilik dosyasının kesinlikle açılacağını iddia etti.