Son Mühür/Sercan Engerek- Batı Anadolu Sanayici ve İş İnsanları Dernekleri Federasyonu (BASİFED) ile İzmir Kalkınma Ajansı (İZKA), “İzmir Çarşısı: Ege Ticaret Metropolü Ekonomik Merkezinin Tarihi ve Mimarisi Üzerine Araştırmalar” isimli eserini okuyucuyla buluşturdu, Mimar Emrah Dönmez çevirisiyle İzmir Kalkınma Ajansı Kültür Yayınları kapsamında yayımlanan kitabın tanıtımı, BASİFED Federasyon Merkezi’nde yapıldı.
Müller-Wiener’in 1980–1981 yıllarında kaleme aldığı çalışma, 17. yüzyıl sonundan 20. yüzyılın sonuna uzanan geniş bir zaman diliminde Kemeraltı ve çevresindeki hanlar, çarşı dokusu ve ticari yaşamın dönüşümünü mimari bir perspektiften inceliyor.
Eserde, kervan yollarından demiryoluna, rıhtım ve liman düzenlemelerinden elektrik ve haberleşme altyapısına uzanan teknik yeniliklerin İzmir kent dokusunu nasıl dönüştürdüğü sistematik bir katalog ve zengin görsel malzeme eşliğinde ortaya kondu.
Yavuz: Sayfalar arasında zaman yolculuğunu yaşatmayı amaçladık
“İzmir Çarşısı” ismiyle yayımlanan kitap hakkında konuşan İzmir Kalkınma Ajansı Genel Sekreteri Dr. Mehmet Yavuz, “Kemeraltı ve çevresinin hanlarla dolu yapısını aktarırken diğer yandan İzmir’in hareketli ticaret hayatını ve bu yapının şekillendirdiği etnik çeşitliliği de gözler önüne seriyor. Eserin özgün hâlinde 12 görsel ve beş plan yer alıyordu. Biz ise kitabın daha iyi anlaşılmasını sağlamak amacıyla İzmir çarşısına dair çok sayıda görsel malzemeyi kitaba dahil ettik. Ajansımız grafik tasarımcısı Orçun Andıç tarafından detaylı bir görsel tasarım ve haritalama çalışması yapıldı ve bu sayede kitabın çerçevesini genişletmiş olduk” dedi.
Yavuz, kitabın Türkçeye kazandırılıp yayımlanmasına vesile olmaktan mutluluk duyduğunu belirterek, “Ayrıca İzmir Zaman Makinesi projemiz kapsamında hazırladığımız 3D mimari görselleştirmeleri de kitaba ekleyerek okuyuculara sayfalar arasında zaman yolculuğu yaşatmayı amaçladık. Ortaya çıkan bu eserin İzmir ticaret hayatına katkı sağlamasını ümit ediyor, okuyucusunun ve istifade edeninin bol olmasını diliyorum” ifadelerini kullandı.
Güneş: İzmir’in ticari ekosisteminin evrimini anlama imkânı verecek
BASİFED Yönetim Kurulu Başkanı Semiha Güneş, ise sadece üretim, istihdam ve ihracatla değil; kentin kültürel yaşamına ve ticaretin tanığı olan yapılara da sahip çıkmak istediklerini söyledi.
“İzmir Çarşısı” kitabının tam da bu nedenle kendileri için çok kıymetli olduğunu ifade eden BASİFED Başkanı Güneş, “Hanları, sokakları ve çarşılarıyla İzmir’in ekonomik hafızasına ayna tutuyor; tarihe tanıklık eden bu yapıları, mimarlık ve kent tarihinin disiplinli diliyle kayıt altına alıyor. İnanıyoruz ki bu eser, yeni kuşaklara kurumsal hafızayı, esnaflık kültürünü ve İzmir’in ticari ekosisteminin evrimini anlama imkânı verecek” diye konuştu.
İzmir’in ticaret merkezleri öne çıkıyor
İzmir Kalkınma Ajansı Kültür Yayınları kapsamında “İzmir Çarşıları” adıyla yayımlanan bu eserde Müller-Wiener, 17. yüzyılın sonlarından 20. yüzyılın sonlarına kadar uzanan yaklaşık üç asırlık dönemi ele alıyor.
Söz konusu dönem, ticaret yollarının değişmesi ve akabinde sanayi devrimiyle birlikte üretim altyapısında yaşanan dönüşüme bağlı olarak İzmir’in doğu ile batı arasındaki ticaretin önemli merkezlerinden biri olarak ortaya çıktığı dönem olarak biliniyor.
Bu dönem boyunca doğudan ilk zamanlar kervanlarla sonrasında demiryoluyla, batıdan ise gemilerle gelen malların alışverişinin yapıldığı mekânlar olarak hanlar, İzmir’in ticaret merkezi olduğunu simgeleyen yapılar olarak dikkati çekiyor.