Konak ilçesi Basmane semtinde bulunan Kurtuluş Savaşı öncesi Rum eczacı Tholoos'a ait eczane, Cumhuriyet'in ilanından sonra 1923 yılında devlet tarafından Ali Bey'e tahsis edildi. Ali Bey, eczanenin yıkıntıları arasında Tholoos'a ait bir reçete defteri buldu. Fransızca ve Latince tutulan defterde Rum, Türk, Ermeni, Yahudi ve Levanten hastaların isimlerinin yer aldığı görüldü. Son kaydı 8 Eylül 1922 tarihinde tutulan defter, Ali Bey tarafından koruma altına alındı. Ali Bey, defterin boş kalan sayfalarını yıllar boyunca not alarak doldurdu. Eczaneyi daha sonra oğlu Cengiz Dermancı, ardından da torunu Ali Dermancı devraldı. Defter, üç kuşaktır Dermancı ailesi tarafından korunuyor.
"9 Eylül 1922 tarihinin önemini belirten kanıt niteliğinde bir belge"
Dedesi Ali Bey'in mesleğe başlama sürecini anlatan eczacı Ali Dermancı, 32 yıldır dedesinin eczanesinde çalıştığını ve dördüncü nesil olarak kızının yetiştiğini belirtti. Defterin tarihi değerine dikkat çeken Dermancı şu ifadeleri kullandı:
“Dedem 1923'te eczaneyi işletmeye başlıyor fakat 1922'de aynı yerde bir Rum eczacı hizmet vermekteymiş. Ona ait de bir reçete kayıt defteri hala ailemizde. Rum eczacı 8 Eylül 1922'ye kadar reçete kaydetmiş, fakat 9 Eylül ve sonrası yok. Bu 9 Eylül 1922 tarihinin anlamını ve önemini belirten kanıt niteliğinde bir belge.”
Rum eczacının kentteki tüm toplumlara hizmet verdiğini ifade eden Dermancı, “Rum eczacı İzmir'in o anki nüfusuna paralel olarak Rum, Ermeni olmak üzere her sınıftan insana hizmet vermekteymiş. Dedem 1923'ten itibaren de Rum eczacının kaldığı yerden bölgeye hizmet vermiş” dedi.
Rum eczacının torunları eczaneyi ziyaret ediyor
Eczacı Tholoos'un Yunanistan'daki torunlarının zaman zaman İzmir'e gelerek eczaneyi ziyaret ettiğini aktaran Ali Dermancı, iletişimlerinin sürdüğünü “Torunlarından biri eczacıymış, serbest eczacılık yapmıyor ancak sektörün başka alanlarında çalışıyor. 2-3 kez ziyaret ettiler. Defteri gördüler, fotoğraflarını çektiler. Onlarla iletişimimiz kısıtlı da olsa da hala görüşmekteyiz. En son 1 hafta 10 gün önce Türkiye'deydiler ve bizi tekrar ziyaret ettiler. İlk defa 20 yıl önce, 2006 yılında gelmişlerdi. Olumsuz duyguları yoktu, geçmişleriyle bağlantı kurmakla ilgili bir zaman ve mesai harcıyor gibiydiler. Benim hissettiğim oydu. Bilginin peşine düştüler. Biz de elimizden geldiği kadar yardımcı olduk. Özellikle defter onlar için önemliydi” şeklinde aktardı.
