Son Mühür - İzmir'e nefes veren akciğerler olarak da bilinen Menemen ve Karşıyaka ilçesi sınırlarında kalan Yamanlar Dağı üzerinde bulunan ve Karagöl Tabiat Parkı’nın yanı başında yer alan ruhsat sahası ile ilgili iptallere doymayan şirket, bir kez daha yola çıktı. İzmir’in Menemen ilçesinde, yıllardır yargı kararları ve Bakanlık yazılarıyla durdurulan kalker ocağı ve kırma-eleme tesisi projesi, aynı ruhsat numarasıyla bir kez daha gündeme getirildi. Menemen Kır Mahallesi’nde S.K.Y. Petrol Madencilik İnşaat Nakliye San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından planlanan II-A Grubu Kalker Ocağı ve Kırma-Eleme Tesisi için İzmir Valiliği’ne sunulan yeni Proje Tanıtım Dosyası’nın incelenmesinin ardından Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) süreci yeniden başlatıldı.
6 kez ret yediler, 7’nciyi deniyorlar
Söz konusu ruhsat sahası, 2017 yılından bu yana altı kez ÇED sürecine girmiş, İzmir 6’ncı ve 2’nci İdare Mahkemeleri ile Danıştay tarafından verilen kararlarla “ÇED Gerekli Değildir” kararları iptal edilmişti. Mahkemelerin iptal gerekçelerinde; orman alanı içinde yer alması, endemik flora ve fauna üzerindeki riskler, karstik yapı nedeniyle yeraltı sularının etkilenme ihtimali ve Değirmendere Barajı’nın orta ve uzun mesafeli koruma alanında bulunması gibi unsurlar açıkça sıralanmıştı.
2023’te bakanlık durdurmuştu
2023 yılında ise Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Menemen’de orman arazisi üzerinde ve Karagöl Tabiat Parkı’nı da tehdit ettiği belirtilen 13,64 hektarlık alanda, yıllık 1 milyon ton kapasiteli kalker ocağı ve 260 bin ton kapasiteli kırma-eleme tesisi kurulmasını öngören projeye ait ÇED sürecini durdurduğunu açıklamıştı. Bakanlık kararında, daha önce verilen yargı kararlarına esas olan gerekçelerin ortadan kalktığını gösteren yeni ve yeterli bilimsel verilerin sunulmadığına dikkat çekilmişti. Buna rağmen aynı ruhsat sahası için bu kez alan ve kapasite revizyonlarıyla yeni bir dosya hazırlandı. Son başvuruda ÇED talep alanı 10,75 hektar olarak belirlenirken, ocak üretim kapasitesi 750 bin ton/yıl, kırma-eleme tesisi kapasitesi ise 390 bin ton/yıl olarak açıklandı.
Karagöl ve Yamanlar’a çok yakın!
Proje alanının, İzmir’in önemli doğal alanları arasında bulunan Karagöl Tabiat Parkı’na yaklaşık bin 950 metre, Yamanlar Dağı Tabiat Parkı’na ise birkaç kilometre mesafede bulunması, önceki iptal kararlarının merkezinde yer alan başlıca gerekçelerden biri olmuştu. Buna karşın yeni dosyada, söz konusu yakınlığın uzun vadeli çevresel etkilerine ilişkin mahkeme kararlarını geçersiz kılacak nitelikte yeni bir bilimsel çalışma sunulmuş değil.
Patlatmalı üretim yapılacak
Projede üretimin patlatmalı açık ocak yöntemiyle yapılacağı belirtilirken, geçmiş raporlarda kireçtaşının karstik ve çatlaklı yapısı nedeniyle yağış sularının hızla yeraltına geçtiği, bu durumun içme suyu kaynaklarını besleyen sistemleri doğrudan etkileyebileceği ifade edilmişti. Patlatmaların, bu hassas hidrojeolojik dengeyi bozma riskinin bulunduğu yönündeki tespitler de önceki iptal kararlarında yer almıştı. Proje bu kez rödovans sözleşmesiyle MENAŞ Organizasyon İnşaat Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ye devredilerek yeniden denenecek.