İzmir’de son haftalarda mevsim normallerinin üzerinde seyreden sağanak yağışlar, kent genelinde heyelan riskini yeniden gündeme taşıdı.
Jeoloji Mühendisleri Odası İzmir Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı Koray Çetin Önalan, 2009 yılından bu yana en şiddetli yağışların yaşandığını belirterek, önümüzdeki aylarda heyelan tehlikesinin devam edebileceği uyarısında bulundu.
Menemen’deki heyelan tehlikenin boyutunu ortaya koydu
Geçtiğimiz hafta sonu Menemen’de meydana gelen heyelan, yoğun yağışların zemin üzerindeki yıkıcı etkisini bir kez daha ortaya koydu.
Önalan, heyelanların oluşumunda üç temel faktörün etkili olduğunu belirterek şunları söyledi:
“Yamaç eğimi, yoğun yağış ve jeolojik koşullar bir araya geldiğinde heyelan olağan hale geliyor.
Bitki örtüsünün yok olduğu ve orman yangınlarının yaşandığı bölgeler de heyelanları tetikleyici rol oynuyor.”
“Önümüzdeki birkaç ay heyelan tehlikesiyle karşı karşıya kalacağız”
Yağışlı dönem boyunca su baskınları ve heyelanların yaşanabileceğini öngördüklerini ifade eden Önalan, bunun öngörü değil bilimsel bir gerçek olduğuna dikkat çekti:
“Bu müneccimlik değil; şehirleşmenin getirdiği faturaları ödüyoruz. Sadece Menemen’de değil, Ege kıyı kentlerinde heyelanlar yaşanıyor.
Plansız kentleşme, yamaçlarda kontrolsüz kazılar ve yapılaşma öncesi gerekli önlemlerin alınmaması heyelanları tetikliyor.
İzmir’de 2009’dan bu yana en kuvvetli yağışları alıyoruz ve bu yağışların süreceği görülüyor. Dolayısıyla önümüzdeki birkaç ay boyunca heyelan tehlikesiyle karşı karşıya kalacağız.”
Yamaç bölgelerde kontrolsüz kazılar büyük risk oluşturuyor
Kent planlamasında özellikle yamaç alanlarda yapılaşma sırasında gerekli teknik önlemlerin alınması gerektiğini vurgulayan Önalan, kontrolsüz kazı çalışmalarından kaçınılması gerektiğini söyledi.
Jeolojik, jeoteknik ve mikro bölgeleme etüt raporlarının hayati öneme sahip olduğunu belirten Önalan şu uyarılarda bulundu:
Yamaç alanlarda yapılaşma öncesi detaylı etütler yapılmalı,
İmar planlarına esas jeolojik ve jeoteknik çalışmalar tamamlanmalı,
Riskli alanlar önceden belirlenerek yapılaşmaya kapatılmalı,
Drenaj sistemleri uygulanmalı ve istinat duvarları sondaj verilerine dayalı inşa edilmeli,
Önalan, bu çalışmaların yapılmaması halinde heyelanların kaçınılmaz olacağını ifade etti.
İzmir’de heyelan riski olan bölgeler geçmişte de sorun yaşadı
İzmir’in heyelanlarla yeni tanışmadığını belirten Önalan, geçmişte Narlıdere, Uzundere ve Kadifekale’de ciddi olayların yaşandığını hatırlattı.
Kadifekale’de meydana gelen heyelanların ardından bölgenin afete maruz alan ilan edilerek yapılaşmaya kapatıldığını anımsatan Önalan, özellikle yamaç eğiminin yüksek olduğu bölgelerde riskin sürdüğünü vurguladı.
Heyelanlar depremlerle de tetiklenebiliyor
Heyelan riski taşıyan alanların dikkatle incelenmesi gerektiğini belirten Önalan, sismik hareketlerin de tetikleyici rol oynayabileceğini söyledi:
“Bir bölgede geçmişte heyelan meydana gelmişse orası potansiyel aktif heyelan alanıdır. Zamanla üzerine yapı yapılması sakıncalıdır. Heyelanları tetikleyen unsurlardan biri de sismik aktivitelerdir. Depremler de heyelanları tetikleyebilir.”