Milli Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü’ne bağlı İzmir Olgunlaşma Enstitüsü, Anadolu’nun köklü düğün kültürünü yaşatmak ve gelecek kuşaklara aktarmak amacıyla yürüttüğü “Düğünümüz Var” projesi kapsamında, geleneksel gelin takılarını ustaların el işçiliğiyle yeniden gün yüzüne çıkarıyor. Proje, uluslararası alanda da büyük ilgi görüyor.
7 bölgenin kültürel mirası tek projede buluştu
“Düğünümüz Var” projesi kapsamında Anadolu’nun 7 bölgesine ait 28 gelinlik ve bu gelinliklerin ayrılmaz parçası olan başlık, kolye, bileklik, yüzük ve kemer gibi geleneksel gelin takıları ele alındı. Her bir parça, ait olduğu bölgenin kültürel ve estetik özelliklerini yansıtacak şekilde titizlikle hazırlandı.
Gelin takıları el işçiliğiyle aslına sadık üretildi
Projenin yaklaşık 1,5 yıllık bir araştırma ve üretim sürecini kapsadığını belirten İzmir Olgunlaşma Enstitüsü Müdürü Şule Aydın, gelin takılarının geçmişteki örneklerine birebir sadık kalınarak üretildiğini ifade etti.
Bu süreçte Anadolu’nun farklı bölgelerindeki müzelerde yer alan örnekler incelendi, yazılı ve görsel kaynaklardan yararlanıldı ve yerel halkla görüşmeler yapıldı.
Elde edilen veriler doğrultusunda takılar; telkari, granülasyon ve dövme gibi geleneksel kuyumculuk teknikleri kullanılarak tamamen el işçiliğiyle üretildi.
“Takılar bereketin ve samimiyetin simgesi”
Şule Aydın, gelin takılarının kültürel önemine dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı: “Gelinlikler kadar geçmişte kullanılan takılar da kültürümüzün çok önemli bir parçası.
Anadolu’nun her bölgesinde takılar farklı anlamlar taşır. Düğünlerde takılar, samimiyetin ve bereketin simgesi olarak gelinlere takılır. Biz de bu işçiliği birebir bugüne taşıyarak kuşaktan kuşağa aktarılmasını amaçlıyoruz.”
Proje uluslararası alanda ilgi görüyor
“Düğünümüz Var” projesi bugüne kadar birçok ülkede sergi ve defilelerle tanıtıldı. Mısır’da iki kez sergi düzenlendiğini, Hırvatistan’da ise gelin bohçası, gelinlik ve takıların yer aldığı kapsamlı bir sergi açıldığını belirten Aydın, projenin yeni durağının Gambia olacağını söyledi. Aydın, çok yakında Gambia’da “Düğünümüz Var” defilesinin gerçekleştirileceğini açıkladı.
Usta-çırak geleneği yaşatılıyor
İzmir Olgunlaşma Enstitüsü Kuyumculuk Teknolojisi Alan Şefi Yıldız Doğanay ise projede sadece üretimin değil, mesleki aktarımın da önemli bir yer tuttuğunu vurguladı.
Doğanay, “Gelin takıları ziynet olarak adlandırılır. Kolye, başlık, boyunluk ve kemer gibi birçok takı çeşidi bulunur. Burada üretilen tüm ziynetler tamamen elde işleniyor.
Seri üretim olmadığı için her parça özgün. Aynı zamanda öğrencilerimize eğitim vererek usta-çırak ilişkisini de sürdürüyoruz” dedi.
Geleneksel kuyumculuk geleceğe taşınıyor
Pirinç ve gümüş gibi madenlerle hazırlanan Anadolu gelin takıları, hem kültürel mirasın korunmasına katkı sağlıyor hem de gençlere meslek kazandırıyor.
“Düğünümüz Var” projesi, Anadolu’nun düğün geleneğini yalnızca yaşatmakla kalmıyor, onu dünyaya tanıtarak geleceğe taşıyor.