Son Mühür/ Beste Temel- İzmir’in geleceğini sürdürülebilirlik vizyonuyla yeniden inşa eden İzmir Büyükşehir Belediyesi, son iki yıllık süreçte çevre yatırımlarına ve iklim değişikliğiyle mücadele projelerine hız verdi. Kent genelinde atık yönetimini modern bir yapıya kavuşturan ve bu değişimi "Dönüşüme Evde Başla" hamlesiyle halkın katılımına açan yerel yönetim, döngüsel ekonomiyi şehrin her hücresine yaymayı sürdürüyor.
Evlerde başlayan değişim: İzmirliler geri dönüşümü sahiplendi
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay’ın öncülüğünde ivme kazanan "Dönüşüme Evde Başla" projesi, vatandaşların çevre bilinciyle birleşerek kısa sürede devasa bir operasyona dönüştü. İlk etapta 6 ilçede ve sınırlı sayıda mahallede hayata geçirilen proje, bugün itibarıyla 8 ilçe ve 27 mahallede aktif olarak uygulanıyor. Mart 2025’te start alan bu toplumsal seferberlik sayesinde, hanelerden ayrıştırılarak toplanan 2 bin 450 ton ambalaj atığı yeniden ekonomiye kazandırıldı. Sistemin başarısını kanıtlayan en dikkat çekici veri ise, toplanan atıklar arasındaki reddedilme oranının yüzde 0,97 gibi rekor düzeyde düşük kalması oldu. İZDOĞA AŞ koordinasyonunda yürütülen bu geniş kapsamlı ağın; Bornova, Bayraklı, Karşıyaka, Narlıdere, Gaziemir, Balçova ve Güzelbahçe’nin tamamını kapsayacak şekilde genişletilmesi planlanıyor. Artan kapasiteyi karşılamak adına Menemen Seyrek’te kurulacak ikinci tesis ve atıktan türetilmiş yakıt üretim merkezi için hazırlıklar tüm hızıyla sürüyor.
Atık yönetiminde modern altyapı ve kapasite artışı
İzmir’in dört bir yanında atık yönetimi altyapısını güçlendiren belediye, sıfır atık hedeflerine ulaşmak için teknik kapasitesini modernize ediyor. Bergama Entegre Atık Yönetim Tesisi’nde gerçekleştirilmesi planlanan kapasite artışının yanı sıra, Karşıyaka Yamanlar ve Bornova Naldöken bölgelerinde kurulması düşünülen atık yakma ile enerji üretim tesisleri için fizibilite süreçleri titizlikle yürütülüyor. Çeşme'den Seferihisar’a kadar uzanan hatta eski vahşi depolama alanlarının rehabilitasyonu sürerken, kentte her gün oluşan ortalama 4 bin 710 ton evsel atık, transfer istasyonları aracılığıyla güvenli şekilde bertaraf noktalarına ulaştırılıyor. Ayrıca tıbbi atıkların sterilizasyonu konusunda tavizsiz bir politika izlenerek toplum sağlığı korunuyor.
Çöpten enerji üretimi: 80 bin haneye elektrik müjdesi
Atığı sadece bertaraf edilecek bir unsur değil, bir enerji kaynağı olarak gören İzmir, Ödemiş ve Bergama’daki tesislerinde enerji üretim rekorları kırıyor. Ödemiş Entegre Katı Atık Yönetim Tesisi’nde biyogaz sistemleri ve mekanik ayrıştırma yöntemleriyle ayda yaklaşık 2 bin 600 MWh elektrik üretilirken, Bergama’daki tesis 9,89 MW kurulu gücüyle yaklaşık 80 bin konutun elektrik ihtiyacını karşılayabilecek seviyeye ulaştı. Harmandalı bölgesinde atık alımının durdurulmasının ardından başlatılan rehabilitasyon çalışmaları da meyvelerini vermeye başladı. 2025 yılı içerisinde, depolama alanında biriken metan gazından toplamda 110 bin 662 MWh elektrik enerjisi elde edilerek çevresel bir risk, ekonomik bir değere dönüştürüldü.
İklim kriziyle mücadelede verimlilik ve katılımcı model
Belediye, sadece atık yönetimiyle değil, kaynakların verimli kullanımıyla da sürdürülebilirlik çıtasını yukarı taşıyor. Su tüketiminde sağlanan yüzde 39’luk tasarruf oranı, iklim krizine karşı alınan önlemlerin başarısını gözler önüne seriyor. Kentin dört bir yanındaki 21 farklı güneş enerjisi santrali, 2025 yılında 2 milyon kWh barajını aşan bir üretim gerçekleştirerek belediyenin enerji maliyetlerini düşürdü. Yağmur suyu hasadı ve gri su uygulamalarıyla suyun her damlasını koruyan İzmir, Avrupa Birliği destekli “Climate-Ready İzmir” projesiyle de kentin gelecekteki çevresel risklerini analiz ediyor. "İzmir İklim için Yurttaş Meclisi" aracılığıyla alınan kararlar, iklim politikalarının sadece yönetim katında değil, halkın doğrudan katılımıyla belirlendiğini simgeliyor.
