Son Mühür/ Emine Kulak- Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi ile Adnan Menderes Üniversitesi Veteriner Fakültesi’nin iş birliğinde ve TÜBİTAK desteğiyle yürütülen bilimsel çalışma, İzmir Körfezi’ndeki midyelerde halk sağlığını tehdit eden virüsleri ortaya koydu. Bir yıl boyunca dört mevsim boyunca toplanan örnekler üzerinde yapılan moleküler (PCR) analizlerde, su kaynaklı bazı parazitlere rastlanmazken önemli oranda viral bulaş saptandı.
Araştırma sonuçlarına göre incelenen midye havuzlarının yüzde 26,7’sinde Hepatit A virüsü (HAV), yüzde 30’unda ise Norovirüs (NoV) tespit edildi. Virüs taşıyan örneklerin özellikle Bayraklı, Bostanlı, İnciraltı, Degaj, Mersin Körfezi ve Mordoğan istasyonlarından toplandığı bildirildi. Ayrıca virüs yükünün midyenin doğrudan tüketilen etli kısmında yoğunlaştığı belirlendi.
“Kanalizasyon kaynaklı kirlilik göstergesi”
Gıda Mühendisi ve akademisyen Bülent Şık, bulguların körfezde insan kaynaklı kirliliğe işaret ettiğini vurguladı. Tespit edilen HAV ve Norovirüsün, deniz suyuna kanalizasyon atığının karıştığının güçlü bir göstergesi olduğunu belirten Şık, bu durumun halk sağlığı açısından ciddi risk oluşturduğunu ifade etti.
Gıda mühendisi Şık'a göre Hepatit A; karaciğer iltihabı, sarılık ve uzun süren halsizlik gibi belirtilere yol açabiliyor. Norovirüs ise son derece bulaşıcı olup şiddetli kusma ve ishalle seyreden “mide gribi” tablosuna neden olabiliyor. Çok düşük miktardaki virüs yükünün dahi hastalık için yeterli olabileceği belirtiliyor.
Bulaş sadece midye tüketimiyle sınırlı değil
Araştırmada, riskin yalnızca çiğ ya da az pişmiş midye tüketimiyle sınırlı olmadığına dikkat çekildi. Kirli suyla temas, kontamine suyla yıkanan gıdalar, hijyen eksikliği ve kirli deniz suyunda yüzme gibi faktörlerin de bulaş zincirinde rol oynayabileceği kaydedildi.
Uzmanlar, kaynağı belirsiz kabuklu deniz ürünlerinin tüketilmemesi, ürünlerin yeterli ısıda pişirilmesi ve el hijyenine dikkat edilmesi gerektiğini vurgularken; ilgili kurumların denetim ve altyapı kontrollerini artırmasının zorunlu olduğuna işaret ediyor. Körfezdeki kirlilik sorunu, bir kez daha çevre sağlığı ile halk sağlığı arasındaki doğrudan bağlantıyı gözler önüne serdi.