İzmir’in Çeşme ilçesinde faaliyet gösteren Çeşme Sakız Üreticileri Derneği, Yunanistan’ın Sakız Adası’ndaki üreticilere ortak araştırma ve dayanışma çağrısında bulundu.
Dernek Başkanı İbrahim Topal, “Yunanlı dostlarımızla bilgi paylaşımına ve ortak araştırmalara açığız. Aramızda kurulacak bir köprü, geleceğe dönük güçlü bir başlangıç olur” ifadelerini kullandı.
30 yıllık emek, Çeşme’de yeniden filizlendi
Topal, derneğin kuruluş sürecinin 30 yıllık bir emeğin sonucu olduğunu belirterek, “1995 yılında çiftlik çalışmalarına başladık. Şu anda 92 ile 150 arasında sakız ağacımız var. Bu yolculuk 1995’ten bu yana süren sabırlı bir emek hikayesidir” dedi.
Çeşme’de sakız üretiminin 1950’li yıllara dayandığını hatırlatan Topal, “O dönemde 15–20 fidanla denemelere başlanmış. Demek ki bu topraklarda sakız üretimi bilinci o zaman da vardı. Ancak ekonomik koşullar nedeniyle üretim bir dönem kesintiye uğradı” diye konuştu.
“Sakız, Anadolu’nun da ürünü”
Topal, sakızın yalnızca Sakız Adası’na özgü olmadığını vurguladı:
“Sakız, doğası gereği Anadolu topraklarında da yetişen bir bitkidir. Osmanlı döneminde Sakız Adası’ndaki üretime büyük önem verilmiş, üreticilere ayrıcalıklar tanınmış. Bu ürün tarihsel olarak bizim coğrafyamızla da sıkı bağlara sahiptir.”
Kadın üreticiler ön planda
Çeşme’de sakız üretiminin yeniden canlanmasında kadın üreticilerin büyük katkısı olduğunu ifade eden Topal, “Kadın üreticilerimiz dernek ve kooperatif çatısı altında bu işi sürdürüyor. Biz hiçbir zaman ticari dev bir proje olarak bakmadık; dayanışmayı ve ortak üretimi esas aldık” dedi.
Topal, sakızın gıda, boya, ilaç ve kozmetik sanayilerinde değerlendirilen çok yönlü bir ürün olduğunu belirterek, “Pandemi döneminde sakızın antimikrobiyal özellikleri yeniden önem kazandı” ifadelerini kullandı.
“Önce yerli ihtiyacı karşılayacağız”
Türkiye’nin yıllık 10–12 ton sakızı Yunanistan’dan ithal ettiğini söyleyen Topal, hedeflerinin bu açığı kapatmak olduğunu vurguladı:
“Öncelikli hedefimiz, ülkemizin sakız ihtiyacını yerli üretimle karşılamak. Ardından üretimi artırarak dış pazarlara açılmak istiyoruz. Sakız, hem Çeşme’nin hem Sakız Adası’nın değil, dünya kültür mirasının bir parçasıdır.”
Çeşme damla sakızı dünyaya açılıyor
Dernek üyesi Hasan Ege Tütüncüoğlu, artan üretimle birlikte dış pazarlardan da talep geldiğini belirtti.
“İki yıl önce 100 kilo üretim yaptık. Türkiye’nin yıllık damla sakızı tüketimi 20 ton, Çeşme’nin ihtiyacı ise 3 ton civarında. Şu anda tamamı ithalatla karşılanıyor. 20 bin yeni ağacımız 4–5 yıl içinde verime geçince üretim 1,5 tona ulaşacak.”
Tütüncüoğlu, ilk ihracatın Miami’ye yapıldığını, bu hafta ise Malezya’dan bir firmayla 50 kiloluk ihracat anlaşması imzalandığını söyledi. “Tanıtım yapılmadan gelen bu talep bizim için çok kıymetli” dedi.
Ayrıca üniversitelerle yürütülen Ar-Ge çalışmalarının son aşamaya geldiğini belirterek, “Çok yakında Çeşme Damla Sakızı, sadece gastronomide değil; ilaç ve kozmetik sektörlerinde de adından söz ettirecek” dedi.
Çeşme’de sakız ağaçlandırma projesi
Çeşmeköy Tarımsal Kalkınma Kooperatifi Başkanı Kazım Beyaz ise yerel üretimi güçlendirmeye yönelik projeleri anlattı:
“Kooperatifimiz, yerel üretimi desteklemek ve ürünlerin pazarlanmasını sağlamak amacıyla kuruldu. Çeşme Belediyesi ile yaptığımız protokol kapsamında kamu arazilerine sakız ağaçları dikiyoruz. Bu ağaçların gelecekte üreticilere ekonomik katkı sağlamasını hedefliyoruz.”