Son Mühür / Atakan Başpehlivan İzmir Ticaret Borsası Nisan ayı olağan meclis toplantısı üyelerin yoğun katılımıyla İZTO Meclis Salonu’nda gerçekleşti.
Ömer Gökhan Tuncer: Tarım işçileri açısından ciddi bir risk söz konusu
İletişim Başkanlığı İzmir Bölge Müdürü Cengiz Kutlu Yüksel'in meclis üyelerine sunum yaptığı Nisan ayı toplantısının açılış konuşmasını gerçekleştiren İzmir Ticaret Borsası Meclis Başkanı Ömer Gökhan Tuncer, "Küresel tarım sektörü, birbirine bağlı dört temel sorun etrafında şekilleniyor. Gıda fiyatlarının yükselmesi, gübre arzının daralması, iklim şoklarının giderek sertleşmesi ve gıda güvensizliğinin artık yapısal bir sorun hâline gelmesi bu sürecin ana başlıklarını oluşturuyor.
Bu sorunlar içinde en kritik risk olarak öne çıkan iklim değişikliği, artık geleceğe ait bir senaryo olmaktan çıkmış durumda. Ölçülebilir, somut ve doğrudan ekonomik sonuçlar doğurmaya başlayan bu süreç, özellikle hayvancılık sektöründe etkisini hızlı biçimde gösteriyor. Artan sıcaklıklar, kuraklık ve iklim dalgalanmaları, hayvancılığı en kırılgan alanlardan biri hâline getiriyor. Son veriler de bu tabloyu net biçimde ortaya koyuyor. 130 binden fazla büyükbaş hayvan üzerinde yapılan uzun dönemli analizler, sıcaklık ve nemin kritik eşikleri aşması durumunda süt veriminde yüzde 10’a varan kayıplar yaşandığını gösteriyor.
Bununla birlikte yem üretimindeki düşüş ve hayvan sağlığındaki bozulmalar, zincirleme etkiler yaratarak hem üretimi hem de fiyat istikrarını tehdit ediyor. 2025 yılında okyanusların yüzde 90’ından fazlasının sıcak hava dalgalarına maruz kalmış olması, iklim krizinin küresel ölçekte ne denli yaygın bir tehdit olduğunu ortaya koyuyor. Ancak bu etki yalnızca üretimle sınırlı kalmıyor. Tarım işçileri açısından da ciddi bir sosyal risk söz konusu. Yakın gelecekte yılın bazı dönemlerinde açık alanda çalışmak fiziksel olarak mümkün olmayabilir. Bu durum, hayvancılıkla geçimini sağlayan milyonlarca insan için doğrudan bir geçim krizine işaret ediyor." dedi.
Işınsu Kestelli: Dünya ekonomisi zorlu bir eşikten geçiyor
Dünya ekonomisinin yeni ve zorlu bir süreçten geçtiğini aktararak konuşmasında gıda krizi ve petrol sorunu ile ilgili verileri detaylandıran İzmir Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Işınsu Kestelli, "Dünya ekonomisi yeni ve zorlu bir eşikten geçiyor. Ortadoğu’da, şubat sonunda, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan gerilim halen sürüyor. Bu durumun, daha birkaç ay öncesine kadar görece iyimser olan küresel beklentilerin hızla zayıflamasına ve belirsizliklerin derinleşmesine neden olduğu gayet açık. Nitekim Uluslararası Para Fonu tahminlerine göre küresel büyüme beklentisi yüzde 3,1 seviyesine gerilerken, enerji fiyatlarındaki artışın etkisiyle küresel enflasyonun da artması bekleniyor.
Gelinen noktada dünya ekonomisi acı bir gerçeklikle yüz yüze. Daha düşük tempolu bir büyüme ve kolay kolay gerilemeyen, dirençli bir enflasyonla karşı karşıyayız. Peki biz, bu küresel dalgalanmanın neresindeyiz? Türkiye ekonomisinin bu süreçte kontrollü ve temkinli bir denge arayışı içerisinde olduğunu söyleyebiliriz. IMF raporu da 2026 yılı için Türkiye’nin büyüme beklentisini yüzde 3,4 seviyesinde öngörüyor. Oysa yılın başında bu oran yüzde 4’ün üzerindeydi. Ne yazık ki bölgesel gerilimler, ticaret yollarında yaşanan aksamalar ve artan maliyet baskıları, bu beklentilerin aşağı yönlü revize edilmesine neden oldu. Enflasyon cephesinde ise kat edilmesi gereken mesafe hâlâ çok uzun. Yıl sonu beklentisinin yüzde 28,6 seviyesinde olması, fiyat istikrarına ulaşma sürecinin kararlılık ve süreklilik gerektirdiğini açıkça ortaya koyuyor.
Merkez Bankası’nın, tazyiklere rağmen sıkı duruşu önemli ama Nisan ayı verisi, dezenflasyon sürecinin başarısına dair önemli bir test olacak gibi görünüyor. Küresel risklerin en görünür ve en sarsıcı hissedildiği alan ise enerji sektörü. Dünyanın en kritik enerji arterlerinden biri olan Hürmüz Boğazı’nda yaşananlar artık sadece bölgesel bir gelişme değil, küresel ekonomik dengeleri tehdit eden yapısal bir soruna dönüştü. Şubat ayından bu yana İran dışındaki gemilere büyük ölçüde kapalı olan bu hayati geçiş hattı nedeniyle, 4 milyon varillik petrol arzı devre dışı kaldı. Dünya ülkeleri bu açığı kapatabilmek için zorunlu olarak stratejik rezervlerine yöneldi. Bir nevi gelecekteki arzdan borç aldılar. Ancak bu yaklaşım sürdürülebilir değil. Eğer Hürmüz Boğazı kısa vadede yeniden açılmazsa, küresel ölçekte bir stagflasyon riskinin ciddi şekilde artması kaçınılmaz." şeklinde konuştu.