Son Mühür/ Osman Günden- Son Mühür TV’de yayınlanan ve moderatörlüğünü Tunç Erciyas’ın üstlendiği Sıcak Bakış programının konuğu sosyal güvenlik uzmanı ve KRG danışmanlık şirketinin sahibi Okan Karagülle oldu. Şirketinde işletmelerin teşviklerini hesaplayan ve maliyetlerini azaltmayı amaçlayan Karagülle, programda işçi haklarının korunması, devlet politikaları ve işverenlerin yaptığı hatalar hakkında konuştu.
İşletmelerde ‘Turnover’ sorunu
Son zamanlardaki işverenler tarafından yabancı personel talebine değinen Karagülle, “Enflasyonun verdiği sonuçların en büyüğü de Türkiye’de veri ücret düzeyinde personellerin çok fazla yer değiştirmesi. Biz buna ‘Turnover’ diyoruz. Bir işletme düşünün, çok kıymetli bir ekibe sahipsiniz ama bir personeliniz bir sebepten dolayı iş değiştirdi. Dolayısıyla yeni personelin işletme kültürüne alışması zaman isteyen bir problem yaratıyor, istediğiniz verimi alamayabiliyorsunuz. Örneğin sanayi bölgelerinde bir kaynakçı aranan biridir ve ücret seviyesinin biraz üzerinde bir teklif aldığı zaman çıktığı işyerinde bir eleman açığı ve yeni personele harcadığı zaman maliyeti var. Turizmde de bölgede eleman temininde güçlük çekiliyor. Türkiye’de şu anda birçok otelde yabancı personele yönelik talep var. Bunun sebebi maliyet değil, personel 'Turnover’ını azaltmak ve personelin sezon boyunca çalışmasını sağlamak. Yabancılarda belli bir çalışma izniyle belli bir işyerinde çalışması gereken yasal mevzuat sınırlandırması oluyor. Personel ben çıkıp gideyim diyemiyor.” şeklinde konuştu.
İşverenler dikkat! Devletin yeni politikaları
Devletin bilinmeyen teşviklerine vurgu yapan Okan Karagülle “Örneğin aylık 5 milyon SGK yükünüz var. Devletin yasal mevzuat gereği sunduğu prim avantajları var. Devletin uyguladığı çok ciddi istihdam teşvikleri var. İlave istihdam yarattığınız zaman temel iki koşul var, bu koşullardan birinde işverenin prim borcu olmaması gerekiyor, eğer herhangi bir borcunuz yoksa bir önceki yılın ortalamasına ilave personel aldığınız zaman işveren SGK primlerinin hepsi sosyal güvenlik bütçesinden karşılanıyor. Bu durumda siz işveren olarak bu teşviklerden yararlanmıyorsanız, bu para israfı oluyor. Primden istisna edilen ödemeler var. Geçtiğimiz aylarda işverenlerin işçilere ödeyecekleri yemek yardımlarına ilişkin düzenlemede bir güncelleme yapılarak yemek yardım istisna tutarında artırım yapıldı. Çoğu işverenimiz bunu bilmiyor. Yemekli yardım adı altında yapılan günlük 300 liralık ödemeler primden istisna oluyor. Bazen işverenlerimiz yemek yardımını iş günü üzerinden değil tam ay üzerinden ödüyor. Yemek yardımının mevzuat gereği işgünü üzerinden ödenmesi gerekiyor. Çoğu işletmemizin maliyet avantajı sağlamak için yaptığı uygulamalar hatalı yönleriyle uyguladıklarında çok ciddi idari para cezası gibi sonuçlar oluyor.” dedi.
“İşçi hafta tatilinde çalıştıysa ödeme alması haktır”
Haftalık tatillerde yapılan yanlışları dile getiren Karagülle “Kanuni düzenlemelere göre haftanın bir günü tatildir ama hafta tatili mutlaka pazar günü olacak diye bir şey yok. İşçi farklı günler hafta tatili verebilir. Hafta tatilinde çalışan işçiye fazla mesai ödenmesi gerekiyor. İşçi hafta tatili gününde çalıştıysa ödeme alması haktır. Bazen işletmelerde hafta tatilinde çalışılan günleri bir sonraki hafta ekstra tatil olarak veriliyor. Mevzuat ve güncel yargıtay gereği bu günlerin serbest zam olarak kullandırılması yanlış, fazla mesai ücreti olarak verilmesi gerekiyor. Yıllık iznin işçinin iş sözleşmesi devam ederken paraya dönüşmesi mümkün değil. İş sözleşmesi sona erdiğinde işçinin içeride kalan yıllık izni var ise o zaman para olarak ödenebilir.” diyerek sözlerini sonlandırdı.