ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray’da üst düzey güvenlik yetkilileriyle birlikte düzenlediği basın toplantısında İran’da düşürülen F-15 uçağının mürettebatını kurtarmaya yönelik operasyonu “tarihe geçecek” olarak nitelendirdi. ABD ordusunun İran’da görülmemiş düzeyde başarı sağladığını savunan Trump, “Bütün ülke tek bir gecede yok edilebilir, o gece yarın olabilir” diyerek sert mesaj verdi. Kurtarma operasyonunun büyük risk taşıdığını da vurgulayan Trump, “Bu zor bir karardı ama ABD ordusu hiçbir Amerikalıyı geride bırakmaz” ifadelerini kullandı.
176 uçaklık dev operayon
ABD Başkanı Donald Trump, İran’dan ABD pilotlarını kurtarmak için düzenlenen operasyonlara toplam 176 askeri uçağın katıldığını açıkladı. İlk aşamada 21 uçağın düşman hava sahasına gönderildiğini belirten Trump, alçak irtifada uçan uçakların yoğun ateş altında kaldığını ancak mürettebatın büyük risk alarak görevini başarıyla yerine getirdiğini söyledi.
Arama-kurtarma ekiplerinin ilk dalgada F-15 pilotunu tespit ederek HH-60 Jolly Green II helikopteriyle İran topraklarından çıkardığını aktaran Trump, “Askerlerimiz çok yakın mesafeden açılan ateşle karşı karşıyaydı. Buna rağmen kimsenin yaralanmaması inanılmaz” dedi. İkinci mürettebat üyesinin ise pilottan kilometrelerce uzağa düştüğünü vurgulayan Trump, operasyonun zorluğuna dikkat çekti.
İkinci kurtarma görevinin 155 uçakla gerçekleştirildiğini açıklayan Trump, yaralı askerin zorlu dağlık arazide hayatta kalmak için yüksek noktalara tırmandığını ve konumunu ilettiğini söyledi. Bölgeye bombardıman uçakları, savaş uçakları, yakıt tankerleri ve kurtarma unsurlarının sevk edildiğini belirten Trump, operasyonun büyük bölümünün dikkat dağıtma amacı taşıdığını ifade etti.
Operasyon sırasında geride bırakılan iki uçağın güvenlik gerekçesiyle imha edildiğini belirten Trump, ekipmanların düşmanın eline geçmemesi için uçakların havaya uçurulduğunu söyledi. Ayrıca bölgeye indirilen helikopterlerin kısa sürede yeniden kurulup aktif hale getirildiğini de sözlerine ekledi.
Operasyon sürecinde basına bilgi sızdırıldı
Trump, operasyon sırasında içeriden basına bilgi sızdırıldığını açıkladı. Kritik bilgilerin medyaya aktarılmasının süreci zorlaştırdığını belirten Trump, bir mürettebatın kurtarıldığı, diğerinin ise halen bölgede olduğuna dair bilgilerin sızmasının operasyonu riske attığını söyledi.
İran’ın düşen mürettebatı yakalayana büyük ödül vadettiğini hatırlatan Trump, bu durumun hem düşman unsurların hem de ödül peşindeki kişilerin bölgeye yönelmesine neden olduğunu ve operasyonu daha da tehlikeli hale getirdiğini vurguladı. Trump, sızıntıyı yapan kişinin bulunması gerektiğini belirterek olayın ciddiyetine dikkat çekti.
37 günde 13 binden fazla hedef vuruldu
Trump, İran’a yönelik operasyonların boyutuna ilişkin dikkat çeken veriler paylaştı. Son 37 gün içinde ABD Silahlı Kuvvetleri’nin İran üzerinde 10 binden fazla muharebe uçuşu gerçekleştirdiğini belirten Trump, 13 binden fazla hedefin vurulduğunu açıkladı. Geçen hafta düşürülen F-15’in ise bu süreçte düşman tarafından vurulan ilk insanlı uçak olduğunu ifade etti.
İran halkına ilişkin de çarpıcı değerlendirmelerde bulunan Trump, enerji altyapısının hedef alınmasına halkın razı olabileceğini savundu. Protestoların ağır sonuçlar doğurabileceğini söyleyen Trump, İranlıların özgürlükleri için bedel ödemeye hazır olduğunu iddia ederek, “Elimizde dinleme kayıtları var, ‘bombalamaya devam edin’ diyorlar” ifadelerini kullandı. Ayrıca Kürt güçlerinin İran’a girmesine ilişkin soruya ise “Uzak durmalarını tercih ederim” yanıtını verdi.
“İran’a son süre: Yarın akşama kadar”
Trump, savaşın seyrine ilişkin kritik açıklamalarda bulunarak sürecin İran’ın atacağı adımlara bağlı olduğunu söyledi. Müzakerelerde son aşamaya gelindiğini belirten Trump, İran’a verilen sürenin yarın akşam sona ereceğini vurguladı.
İran’a daha önce ek süre tanındığını ifade eden Trump, “Yarın akşama kadar süreleri var. Ne olacağını göreceğiz” dedi. Anlaşma sağlanmaması halinde sert adımlar atılacağını belirten Trump, “Köprüleri de elektrik santralleri de olmayacak. Taş devrine dönecekler” sözleriyle dikkat çekti.
Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasının öncelikleri olduğunu vurgulayan Trump, askeri seçeneklerin masada olduğunu belirterek, bölgedeki gerilimin kritik bir eşiğe geldiğini ifade etti.
“İletişim kuramıyorlar, NATO sınıfta kaldı”
Trump, İran’ın askeri ve teknolojik açıdan zayıf durumda olduğunu savunarak müzakerelerde en büyük sorunun iletişim eksikliği olduğunu söyledi. “Donanmaları yok, hava kuvvetleri yok, radarları yok. Hatta iletişimleri bile yok” diyen Trump, İran’la temasın ilkel yöntemlerle sağlandığını öne sürdü.
NATO’ya yönelik eleştirilerini de sertleştiren Trump, İran savaşı sürecinde ittifaktan beklediği desteği göremediğini ifade etti. NATO’nun tutumunu “asla silinmeyecek bir leke” olarak nitelendiren Trump, özellikle İngiltere’nin yaklaşımından hayal kırıklığı duyduğunu belirterek, destek gelmeden de operasyonları sürdürdüklerini söyledi.
“Petrolü savaş ganimeti olarak gördü”
Trump, İran’ın petrolüne ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulunarak petrolü adeta savaşın kazancı olarak değerlendirdi. “Eğer tercih bana ait olsaydı, evet. Çünkü ben her şeyden evvel bir iş adamıyım” diyen Trump, geçmişte savaşlarda ganimetin kazanana ait olduğunu hatırlattı. İran petrolünü alma fikrini daha önce de dile getiren Trump’ın bu yaklaşımı uluslararası alanda tartışma yaratırken, bazı uzmanlar bunu “kaynak odaklı strateji” olarak yorumluyor. Trump ayrıca Venezuela örneğini vererek ABD’nin bu ülkeden yüz milyonlarca varil petrol elde ettiğini ve bunun savaşın maliyetini fazlasıyla karşıladığını savundu. ABD ordusunun Venezuela’da yürüttüğü operasyonlara da değinen Trump, askeri üstünlükle kısa sürede sonuç alındığını öne sürdü.
Hürmüz Boğazı konusunda da iddialı konuşan Trump, geçiş ücretini İran’ın değil ABD’nin alması gerektiğini savundu. “Kazanan taraf biziz” diyen Trump, İran’ın askeri olarak büyük ölçüde etkisiz hale getirildiğini iddia etti.
“Savaştan zevk almıyorum, 47 yıldır uğraşıyoruz”
Trump, savaş ve operasyonlara ilişkin açıklamalarında dikkat çeken ifadeler kullandı. Tanrı’nın ABD’nin yanında olup olmadığı sorusuna yanıt veren Trump, yaşananlardan memnun olmadığını belirterek “Olanlardan zevk almıyorum. İnsanların öldürüldüğünü görmekten hoşlanmıyorum” dedi.
İran’a yönelik olası saldırılar konusunda da temkinli mesaj veren Trump, müzakerelerin sürdüğünü ve sürecin kritik bir aşamada olduğunu vurguladı. İran’a verilen sürenin yarın akşam dolacağını hatırlatan Trump, “47 yıldır bu insanlarla uğraşıyoruz” diyerek sürecin uzun geçmişine dikkat çekti.
“Putin NATO’dan korkmuyor, müttefikler sınıfta kaldı”
Trump, NATO’nun İran sürecinde yeterli destek vermediğini savunarak ittifaka sert eleştiriler yöneltti. “NATO kağıttan kaplan” diyen Trump, Rusya Devlet Başkanı Putin’in NATO’dan değil, ABD’den korktuğunu öne sürdü. ABD’nin müttefiklerinden beklediği desteği alamadığını belirten Trump, Japonya, Güney Kore ve Avustralya’nın da yardım etmediğini vurguladı. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile görüşeceğini açıklayan Trump, ittifakın tutumundan duyduğu rahatsızlığı yineledi.
Öte yandan CIA Direktörü John Ratcliffe, operasyonun zamana karşı yürütüldüğünü belirterek İranlıların yaşananlar karşısında “utanç ve aşağılanma” içinde olduğunu ifade etti.
“Kimseyi geride bırakmayız”
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, kurtarma operasyonunun ABD ordusunun gücünü bir kez daha ortaya koyduğunu söyledi. Açılan ateşe ve zorlu koşullara rağmen tüm personelin sağ salim geri getirildiğini belirten Hegseth, “Hiçbir Amerikalıyı geride bırakmayız” ifadelerini kullandı. Operasyonun tesadüf olmadığını vurgulayan Hegseth, İran’ın doğru karar vermesi gerektiğini belirterek sert mesajlar verdi.
ABD Genelkurmay Başkanı Dan Caine ise operasyonun detaylarına ilişkin yaptığı açıklamada, planın hızla devreye alındığını ve özel eğitimli ekiplerin düşman hatlarının gerisine sızarak mürettebata ulaştığını söyledi. Caine, her iki askerin de kuşatma altında olmalarına rağmen büyük cesaret gösterdiğini ifade etti.