Mutfaklarda hijyenik olduğu düşünülerek yaygın şekilde kullanılan plastik kesme tahtalarının, her kullanımda gıdaya binlerce mikroplastik parça bulaştırdığı belirlendi. Gıda güvenliği ve çevre sağlığı alanında yayımlanan raporlar, polietilen ve polipropilen bazlı bu ürünlerin uzun vadede insan sağlığı açısından ciddi riskler oluşturduğunu gösterdi.
Rapora göre, plastik kesme tahtaları bıçak darbeleriyle zamanla aşınıyor. Bu aşınma sonucunda ortaya çıkan ve gözle fark edilemeyen plastik parçacıklar, doğrudan besinlerin üzerine tutunarak tüketim zincirine giriyor. Düzenli kullanımda, kişi başına yıllık ortalama 40 ila 50 gram arasında plastik tüketiminin bu yolla gerçekleşebileceği belirtildi.
Bıçak darbeleri mikroplastik salınımını artırıyor
Laboratuvar analizleri, bir plastik kesme tahtasının bir yıl boyunca kullanılması durumunda yüzeyinden yaklaşık 79 milyon mikroplastik parçacığın kopabildiğini ortaya koydu. Keskin bıçakların oluşturduğu her çizik, plastik yüzeyde kalıcı kanallar oluşturarak bu parçacıkların gıdaya tutunmasını kolaylaştırıyor.
Özellikle et ve sert sebzelerin doğranması sırasında uygulanan basıncın, plastik polimer zincirlerini parçaladığı belirlendi. Uzmanlar, bu mikroplastiklerin sindirim sistemi yoluyla vücuda girerek dokularda birikebildiğini ve uzun vadede iltihaplanma riskini artırabildiğini ifade ediyor.
Plastik tahtalarda bakteri riski de bulunuyor
Plastik kesme tahtalarının bir diğer önemli riski ise hijyen. Yüzeyde oluşan mikro yarıkların, bakteri ve mikroorganizmalar için uygun bir yaşam alanı oluşturduğu tespit edildi. Bu bölgelerde biriken bakterilerin, sıcak su ve deterjanla yapılan yıkamalara rağmen tamamen temizlenemediği vurgulandı.
Raporda, plastik tahtaların pürüzsüz görünmesine karşın zamanla temizlenmesi mümkün olmayan bir yüzeye dönüştüğü ve bunun gıda güvenliğini doğrudan tehdit ettiği aktarıldı. Bu durumun özellikle ev mutfaklarında fark edilmeden devam ettiği bildirildi.
Ahşap kesme tahtaları daha güvenli bir seçenek sunuyor
Mikrobiyolojik karşılaştırmalı çalışmalarda, ahşap kesme tahtalarının sanılanın aksine daha güvenli olduğu belirlendi. Ahşabın doğal lifli yapısının bakterileri yüzeyin içine çektiği, nemsiz bırakarak kısa sürede etkisiz hale getirdiği kaydedildi.
Plastik yüzeylerin aksine ahşap tahtaların kendini sınırlı ölçüde yenileyebilen bir yapıya sahip olduğu, bu nedenle bakteri tutma riskinin daha düşük olduğu ifade edildi. Bu özelliğin, ahşap tahtaları uzun vadede daha güvenli hale getirdiği belirtildi.
Uzmanlardan mutfaklar için uyarı
Gıda mühendisleri ve halk sağlığı uzmanları, mutfaklarda plastik kesme tahtalarının kullanımının azaltılması gerektiğini vurguluyor. Sert ağaçlardan üretilmiş kesme tahtalarının tercih edilmesinin, mikroplastik maruziyetini ve bakteri riskini önemli ölçüde azalttığına dikkat çekiliyor.
Aşırı çizilmiş ve yüzeyi yıpranmış plastik tahtaların ise vakit kaybetmeden kullanım dışı bırakılması gerektiği belirtiliyor. Uzmanlara göre mutfakta yapılacak bu küçük değişiklik, uzun vadede vücuda giren plastik miktarını azaltarak genel sağlık üzerinde önemli bir fark yaratabilr.