Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), ehliyet hayali kuran binlerce sürücü adayını yakından ilgilendiren kritik bir karara imza attı. Direksiyon sınavlarındaki değerlendirme sürecinin şeffaflığına dair tartışmalara son noktayı koymayı hedefleyen kurum, sınavların kamera kaydıyla belgelenmesi noktasında Milli Eğitim Bakanlığına (MEB) resmi tavsiyede bulundu.
Ehliyet sınavlarında şeffaflık dönemi: KDK'den "kamera" hamlesi
Türkiye genelinde sürücü belgesi almak isteyen vatandaşların en çok zorlandığı aşamalardan biri olan direksiyon uygulama sınavları, Kamu Denetçiliği Kurumu’nun radarına girdi. İstanbul’da yaşayan bir vatandaşın, sınavda haksız yere başarısız sayıldığı iddiasıyla yaptığı başvuru, sistemin işleyişinde köklü bir değişikliğin fitilini ateşledi. Sınavın ilk aşamasını sorunsuz geçen ancak ikinci parkurda hiçbir kural ihlali yapmamasına rağmen elendiğini savunan aday, hem maddi kayba uğradığını hem de sürecin denetlenebilir olmadığını belirterek KDK'ye müracaat etti. Şikayeti haklı bulan ve detaylı bir inceleme başlatan KDK, sınavların objektif kriterlerle yönetilmesi adına tüm sürecin video kayıt altına alınması gerektiğini vurguladı.
Keyfi değerlendirmelere karşı "Dijital kanıt" önlemi
Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından hazırlanan kararın gerekçelerinde, sınav güvenliğine ve kamu hizmetine duyulan itibarın korunmasına geniş yer verildi. Kurum, direksiyon sınavı esnasında araç içinde görevli olan sınav komisyonu üyelerinin olası önyargılı tutumlarını veya keyfi puanlamalarını asgari düzeye indirmek için kamera sisteminin şart olduğunu belirtti. Kayıt altına alınan sınavların, sadece adayların haklarını korumakla kalmayacağı, aynı zamanda sınav görevlilerinin de mevzuata tam uyum göstermesini teşvik edeceği ifade edildi. Bu sayede, sınav sonrasında yaşanabilecek itiraz süreçlerinde soyut iddialar yerine somut dijital delillerin kullanılmasının yolu açılacak.
İtiraz süreçlerinde yeni standartlar belirleniyor
KDK, sınavların kamera ile kayıt altına alınmasının idari uygulamalarda bir standardizasyon sağlayacağına dikkat çekti. Sınav esnasında meydana gelebilecek trafik kazalarının veya kural ihlallerinin net bir şekilde tespit edilmesine olanak tanıyacak olan bu sistem, adayların "hak kaybı" endişesini ortadan kaldırmayı hedefliyor. Kararda, kamera kayıtlarının varlığının, itirazların adil bir zeminde sonuçlandırılmasını sağlayacağı ve sınav sistemindeki "belirsizlik" algısını kıracağı kaydedildi. Böylece, başarılı olup olmadığına dair şüphe taşıyan her aday, kayıtlar üzerinden hakkını arama imkanına sahip olabilecek.
Milli Eğitim Bakanlığı mevzuat değişikliği için düğmeye bastı
Kamu Denetçiliği Kurumu’nun bu anlamlı tavsiye kararı sonrasında Milli Eğitim Bakanlığı’ndan beklenen yanıt gecikmedi. Bakanlık, KDK'ye gönderdiği bilgilendirme yazısında, ilgili yönetmeliklerdeki güncelleme çalışmalarının titizlikle sürdürüldüğünü duyurdu. Özellikle sınav sürecinin video kaydı altına alınmasına yönelik yasal altyapının oluşturulması amacıyla hazırlanan hükümlerin, yeni mevzuat taslağına eklendiği bildirildi. Yakın zamanda hayata geçmesi beklenen bu düzenleme ile direksiyon sınavları, çok daha şeffaf, denetlenebilir ve adaletli bir yapıyla gerçekleştirilecek.