Akdeniz Üniversitesi (AÜ), kanser tedavisinde çığır açan ileri teknoloji CAR-T hücre tedavilerinin yerli üretimi için “İleri Sağlık Araştırma Merkezi”ni kurdu. Dünyada yalnızca 7 merkezde uygulanan bu tedaviye Türkiye’den sekizinci merkez olarak katılan AÜ, hematolojik kanserler için umut verici bir adım attı.
Kanser hücrelerini hedefleyen yenilikçi tedavi
AÜ Rektörü Prof. Dr. Özlenen Özkan, basın toplantısında CAR-T tedavisinin işleyişini anlattı. Özkan, “CAR-T teknolojisi, hastanın kendi T hücrelerinin laboratuvarda yeniden programlanarak kanser hücrelerini tanıyıp yok etmesini sağlayan ileri bir yaklaşım. Özellikle dirençli ve nükseden lösemi ile lenfoma hastalarında önemli sonuçlar veriyor” diye konuştu.
“Bu teknoloji, adeta bir ‘yaşayan ilaç’ niteliğinde. Hastanın bağışıklık hücreleri genetik olarak güçlendiriliyor ve tekrar vücuda veriliyor. Böylece vücudun kendi savunma sistemi, kanser hücrelerini hedef alıp etkili bir şekilde yok ediyor” ifadelerini kullandı.
Türkiye’de bir ilk: Yerli üretimle erişim artacak
Prof. Dr. Özkan, CAR-T tedavisinin daha önce Türkiye’de sadece yurtdışına gönderilen hastalarla sınırlı olduğunu vurguladı. “Artık tüm süreç burada yürütülecek. Hastadan alınan T hücreleri laboratuvar ortamında genetik olarak programlanacak, çoğaltılacak ve hastaya geri verilecek. Bu süreç yaklaşık 10 gün sürüyor” mesajını verdi.
AÜ Organ Nakli Merkezi Müdürü Prof. Dr. Ömer Özkan ise, “Tüm altyapı ve ekipman tamamlandı, Ar-Ge çalışmaları başlatıldı. Tedavi, hastaya taze hücreler verilerek uygulanacak ve yalnızca çok az miktarda kemoterapi gerektirecek” bilgisini paylaştı.
Dünyada sadece 8’inci merkez
Prof. Dr. Özlenen Özkan, dünyanın yalnızca 7 merkezinde uygulanan CAR-T tedavisinde AÜ’nün sekizinci merkez olduğunu açıkladı. “ABD’de maliyeti 400-500 bin dolar arasında değişen bu ileri tedaviye erişim sınırlı. Biz, daha düşük maliyetle hastalarımıza umut olmayı hedefliyoruz” dedi.
Merkezin CD19 hedefli Nespe-cel (AT101) programı kapsamında faaliyet göstereceğini ve her hastaya özel tedavi planı hazırlanacağını belirten Özkan, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a projeye verdiği destekten ötürü teşekkür etti.
Yüzde 95’in üzerinde başarı beklentisi
Prof. Dr. Ömer Özkan, tedavinin başarı oranının yüzde 95’in üzerinde olmasının hedeflendiğini söyledi. “Laboratuvar alanları binanın yaklaşık yüzde 25’ini kapsıyor. Kısa sürede beyin tümörleri gibi farklı kanser türleri için de Ar-Ge çalışmalarını başlatmayı planlıyoruz” ifadelerini kullandı.
Ayrıca merkez, günde dört hastaya tedavi uygulayabilecek kapasitede tasarlandı ve yıllık 100 hastaya hizmet verebilecek. Talep artışıyla bu sayı 150’ye çıkarılabilecek.
İlk uygulama için tarih belirlendi
Prof. Dr. Ömer Özkan, merkezin 5 yıllık hazırlık sürecinin meyvesini vermeye başladığını belirterek, “1 Nisan itibarıyla ruhsat işlemleri tamamlanacak ve 15 Nisan’da ilk tedaviyi uygulamayı planlıyoruz. Orta Doğu ve çevre ülkelerden de hastalar merkezimize gelecek” bilgisini paylaştı.
CAR-T tedavisi nedir?
CAR-T yöntemi, hastanın bağışıklık hücrelerinin laboratuvarda genetik olarak güçlendirilip yeniden vücuda verilmesiyle kanser hücrelerini hedef alan bir hücresel tedavi olarak tanımlanıyor. Kurulan İleri Sağlık Araştırma Merkezi ile Türkiye’de bu ileri tedavilere erişim artırılırken, biyoteknoloji alanında yerli üretim kapasitesi de güçlendirilecek.