Son Mühür/ Gökmen Küçüktaşdemir - İzmir Tepekule Kongre ve Sergi Merkezi’nde düzenlenen PAL EXPOCARE Yaşlı Bakım ve Sağlıklı Yaş Alma Fuarı kapsamında gerçekleştirilen PAN Geriatrics Sempozyumu’nda, hasta ve yaşlı bakımında giderek artan bakıcı tükenmişliği masaya yatırıldı. “Uzmanına Sor” etkinliğinde konuşan Dr. Öğretim Üyesi Cemil Yavuz, bakım verenlerin kendilerini ihmal etmemesi gerektiğini vurguladı.
Bakım yükü algısal bir süreç
Bakım yükünün kişiden kişiye değişen algısal bir durum olduğuna dikkat çeken Dr. Yavuz, bakım süresi uzadıkça fiziksel ağrılar, sosyal izolasyon, duygusal yorgunluk ve kendine zaman ayıramama gibi sorunların ortaya çıktığını belirtti. Yavuz, aynı sürede bakım veren bireylerin dahi yükü farklı hissettiğini ifade etti.
Mükemmeliyetçilik riski artırıyor
Tükenmişliğin özellikle mükemmeliyetçi ve kontrolcü kişilik yapılarında daha hızlı geliştiğini belirten Yavuz, sabırsız ve her şeyin kusursuz olmasını isteyen bireylerin süreci daha zor yönettiğini söyledi. Daha esnek, pratik ve sorun çözme becerisi yüksek kişilerin ise tükenmişliğe daha az girdiğini kaydetti.
Duyarsızlaşma en tehlikeli aşama
Sunumun dikkat çeken bölümünde, tükenmişliğin hasta üzerindeki etkilerine değinen Yavuz, bakım verenin duygusal olarak tükendiğinde duyarsızlaşma evresine girdiğini vurguladı. Yavuz, bu aşamanın ihmal, istismar ve hatta şiddet riskini beraberinde getirdiğine dikkat çekti.
Risk faktörleri net
Dr. Yavuz’a göre tükenmişliği artıran başlıca unsurlar; erkeğe bakım vermek, eşin eşine bakması, haftalık bakım süresinin 80 saatin üzerine çıkması ve aynı anda hem çocuk hem de yaşlı ebeveyn bakımı üstlenen “sandviç kuşak” bireyler olarak öne çıkıyor.
Çözüm: kendin için kutsal zaman
Tükenmişlikle baş etmenin yolunun, bakım verenin kendisini yok saymamasından geçtiğini vurgulayan Yavuz, şu önerilerde bulundu: “Bakıcı tükenmişliğini yaşamak istemiyorsak kendimizi unutmayacağız. Her gün mutlaka kendimize ait bir ‘kutsal zaman’ oluşturmalıyız. Dua, meditasyon, müzik ya da doğa fark etmez. Ayrıca yardım istemeyi bilmeli, görevleri paylaşmalı ve sınır koyabilmeliyiz.”
PAL EXPOCARE Yaşlı Bakım ve Sağlıklı Yaş Alma Fuarı ile PAN Geriatrics Sempozyumu, 7 Şubat’a kadar ziyaret edilebilecek.