Uzun süredir meslek odaları tarafından dile getirilen yeşil pasaport talebi nihayet Meclis gündemine taşındı. Mevcut düzenlemede yalnızca kamu sektöründe belirli kadrolarda görev yapan devlet memurlarına tanınan bu hak, yeni teklifle özel sektördeki üç kritik meslek grubuna da açılmak isteniyor. Teklif, TBMM Başkanlığı tarafından ilgili komisyona sevk edildi. İşte kanun teklifinin detayları ve yeşil pasaport şartları.
Yeşil pasaport için hangi şartlar gerekiyor?
Komisyona sevk edilen kanun teklifine göre yeşil pasaport almak isteyen adayların üç temel koşulu aynı anda karşılaması gerekiyor:
Birinci şart, Diş Hekimleri Odası, Veteriner Hekimler Odası veya Mimarlar Odası'na aktif üye olmak. İkinci şart, mesleki faaliyetini halen sürdürüyor olmak. Üçüncü ve en belirleyici şart ise ilgili meslek dalında en az 15 yıllık kıdeme sahip bulunmak.
Bu üç kriter bir arada sağlandığında söz konusu meslek mensupları, birçok ülkeye vizesiz giriş hakkı sunan hususi damgalı pasaport sahibi olabilecek.
Teklif neden bu üç meslek grubunu kapsıyor?
Kanun teklifinin gerekçesinde, diş hekimleri, veterinerler ve mimarların uluslararası alandaki faaliyetlerinin Türkiye'nin bilimsel ve teknik temsil gücü açısından büyük önem taşıdığı vurgulandı. Bu meslek gruplarının kongre, sempozyum, konferans ve fuar gibi bilimsel etkinliklere katılabilmesi için yurt dışına çıkışlarının kolaylaştırılması gerektiği ifade edildi.
Teklifin bir diğer önemli amacı ise kamu ve özel sektör arasındaki eşitsizliği gidermek. Şu anki düzenlemede kamuda çalışan aynı meslek grupları belirli koşullarla yeşil pasaport hakkından yararlanabiliyor. Ancak özel sektörde faaliyet gösteren meslektaşları bu haktan mahrum kalıyor. Yeni düzenleme, bu ayrımı ortadan kaldırmayı hedefliyor.
Yeşil pasaport şu anda kimlere veriliyor?
Mevcut Pasaport Kanunu'na göre hususi damgalı pasaport alma hakkına sahip olanlar oldukça geniş bir çerçevede yer alıyor. Kamu kurumlarında 1., 2. veya 3. derece kadrolarda görev yapan devlet memurları ve bu pozisyonlarda emekli olanlar yeşil pasaport taşıyabiliyor. Bunun yanı sıra eski milletvekilleri, eski bakanlar, görevdeki büyükşehir, il ve ilçe belediye başkanları ile devlet sporcusu statüsündeki sporcular da bu haktan faydalanıyor.
Kanun teklifi ne zaman yasalaşır?
Teklif henüz komisyon aşamasında bulunuyor. Komisyondaki görüşmelerin ardından Meclis Genel Kurulu'na sevk edilmesi ve oylama sürecinin tamamlanması gerekiyor. Teklifin yasalaşma süreci komisyon yoğunluğuna ve siyasi partilerin tutumuna bağlı olarak değişkenlik gösterebilir. Ancak teklifin muhalefet partisi tarafından sunulmuş olması, iktidar blokunun desteği olmadan hayata geçirilmesini zorlaştırıyor. Sürecin nasıl ilerleyeceği önümüzdeki haftalarda netlik kazanacak.