Son Mühür/ Yağmur Daştan- İzmir’in tarihi ve kültürel mirasının simgelerinden biri olan Halkapınar’daki tarihi Meslek Fabrikası’nın Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından tahliye edilmesi, kent siyasetinde büyük bir yankı uyandırdı. İzmir İl Başkanı Aybar Uygur, emniyet güçleri eşliğinde gerçekleştirilen tahliye işlemine dair zehir zembelek bir açıklama yaparak, yaşananları yerel iradeye yönelik bir darbe ve hukuksuz bir müdahale olarak nitelendirdi.
"Hukukun üstünlüğü değil, gücün dayatması sergileniyor"
Tahliye sürecine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Aybar Uygur, 1908 yılından bu yana şehrin hafızasında yer edinen binanın İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından büyük özverilerle ayağa kaldırıldığını anımsattı. Binanın sadece taş ve duvardan ibaret olmadığını vurgulayan Uygur, devam eden yargı süreci nihayete ermeden yapılan bu hamlenin kamu vicdanında derin yaralar açtığını belirtti. Uygur, polis eşliğinde yapılan müdahalenin, mesleki eğitim alan gençlerin ve ekonomik bağımsızlığı için çabalayan kadınların geleceğine vurulmuş bir kilit olduğunu savunarak, İzmir halkının bu tür siyasi gerginliklerden ve inatlaşmalardan duyduğu rahatsızlığı dile getirdi.
Torba yasa ve merkeziyetçi yönetim eleştirisi
Açıklamasında yasal düzenlemelerdeki kritik değişikliklere dikkat çeken Uygur, 7565 sayılı kanun ile "vakıf kültür varlığı" tanımının genişletilmesini sert bir dille eleştirdi. Torba yasa yöntemiyle, şeffaf bir tartışma ortamı oluşmadan hayata geçirilen bu düzenlemelerin yerel yönetimlerin özerkliğini açıkça tehdit ettiğini ifade etti. Özellikle 2/3309 esas numaralı kanun değişikliğinin, belediyelerin ve kamu kurumlarının uhdesindeki tarihi yapıları merkezi idareye devretmek için bir araç olarak kullanıldığını belirten Uygur, bu durumun yerinden yönetim ilkesini işlevsiz hale getirdiğini savundu.
"Vakfeden İradesi" Kılıfı altında yerel yetki gaspı
Kanun teklifinin 11. maddesinde yer alan ibarelerin, geçmişte bir şekilde vakıf katkısı almış her yapıyı doğrudan Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne bağladığını söyleyen Uygur, bu yaklaşımın kamulaştırma hukukunu devre dışı bıraktığını vurguladı. Gezi Parkı ve Galata Kulesi örneklerinde görülen stratejilerin İzmir’de de uygulanmak istendiğini belirten İl Başkanı, "vakfedenin iradesini koruma" söyleminin arkasında aslında merkezi bir kontrol mekanizması kurma niyetinin yattığını ileri sürdü. Uygur, belediye denetiminden çıkarılan kentsel değerlerin akıbetinin belirsizliğe itildiğini ve idarenin takdir yetkisinin keyfi bir boyuta ulaştığını ifade etti.
Anayasal haklar ve hukuk devleti vurgusu
Anayasa’nın 127. maddesinin yerel yönetimlere tanıdığı mali ve idari özerkliğin ihlal edildiğini kaydeden Uygur, İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin kendi bütçesiyle restore edip kamu yararına sunduğu bir merkezin elinden alınmasının anayasal bir sorun olduğunu belirtti. Daha önce Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen benzer düzenlemelerin yeniden gündeme getirilmesinin hukuk devleti ilkeleriyle bağdaşmadığını hatırlatan Uygur, bu sürecin kuvvetler ayrılığı ilkesine de ağır bir darbe vurduğunun altını çizdi.
İzmir İl Başkanlığı'ndan dört maddelik kararlılık çağrısı
Haberin odak noktasını oluşturan açıklamada Uygur, çözüm için dört temel şartı kamuoyuyla paylaştı. Yargı kararı kesinleşmeden yapılan hiçbir idari işlemin meşruiyet kazanmayacağını ifade eden Uygur; siyasi hesapların toplumun ortak çıkarının önüne geçmemesi gerektiğini, yerel yönetimlerin yetkilerinin korunmasının şart olduğunu ve yasama süreçlerinde katılımcı bir modelin benimsenmesi gerektiğini talep etti. İzmir’in ortak aklı ve adaleti savunma kararlılığından vazgeçmeyeceğini belirten Uygur, kentin siyasi dayatmaların gölgesinde kalmasına müsaade etmeyeceklerini sözlerine ekledi.