Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlı Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülen proje, 1 Temmuz 2026 tarihi itibarıyla tüm şehirlerde eş zamanlı olarak hayata geçiyor. Üretimden geri dönüşüme kadar her aşamanın dijital olarak takip edileceği bu yeni modelde, cam, plastik ve alüminyum ambalajlar ekonomiye geri kazandırılacak. Vatandaşlar, üzerinde "DOA" logosu bulunan şişeleri iade noktalarına götürerek bütçelerine katkı sunarken, çevre kirliliğinin önlenmesinde de aktif rol üstlenecek. Vatandaşlar şimdiden "Depozito iade makinesi nerede var?", "DOA mobil uygulaması nasıl kullanılır?" sorularına yanıt aramaya başladı. İşte konuya dair tüm ayrıntılar...
DEPOZİTO İADE SİSTEMİ NE ZAMAN BAŞLIYOR, MARKETLERDE ŞİŞE İADESİ NE ZAMAN YAPILACAK?
Türkiye'de Sıfır Atık hareketi kapsamında geliştirilen depozito iade sistemi, 1 Temmuz 2026 tarihinde resmen başlıyor. Bu tarihten itibaren ambalajlı içecek satışı yapan bakkal, market, büfe ve restoran gibi tüm işletmeler sistemin birer parçası haline gelecek. İşletmelerin bu tarihe kadar Depozito Bilgi Yönetim Sistemi'ne (DBYS) kayıt yaptırarak operatör seçimlerini tamamlaması gerekiyor. Temmuz ayı ile birlikte raflarda "DOA" logolu ürünlerin yer almasıyla, tüketiciler için iade süreci de başlamış olacak.
DEPOZİTO İADE ÖDEMELERİ NASIL ALINIR, KAÇ TL VERİLECEK?
Sistemin en çok merak edilen noktalarından biri olan ödeme süreci tamamen dijital bir altyapı ile işleyecek. Tüketiciler, iade ettikleri her ambalajın bedelini "DOA" mobil uygulaması üzerinden oluşturdukları kullanıcı hesaplarına alacak. Toplanan bu iade bedelleri daha sonra kişisel banka hesaplarına transfer edilebilecek, ATM'lerden nakit olarak çekilebilecek veya anlaşmalı noktalarda alışverişlerde kullanılabilecek. Sistemin tam kapasiteyle devreye girmesiyle birlikte, her yıl yaklaşık 25 milyar ambalajın geri dönüşüme katılması ve ekonomiye yıllık 30 milyar lira doğrudan katkı sağlanması hedefleniyor.
HANGİ ŞİŞELER İADE EDİLEBİLECEK, DOA LOGOSU NEDİR?
Depozito sistemi tüm içecek ambalajlarını değil, üzerinde özel bir işaret bulunan ürünleri kapsayacak. Piyasadaki plastik, cam ve alüminyum ambalajların üzerinde yer alacak olan "DOA" logosu, o ürünün depozito kapsamında olduğunu gösterecek. Tüketiciler, sadece bu logoyu taşıyan ambalajları iade noktalarına veya depozito iade makinelerine (DİM) teslim ederek ödeme alabilecek. Logosu bulunmayan eski ambalajlar sistem tarafından kabul edilmeyecek. Bu nedenle alışveriş yaparken ambalajın üzerindeki işaretin kontrol edilmesi büyük önem taşıyor.
DEPOZİTO İADE MAKİNELERİ NEREDE OLACAK, SİSTEM NASIL ÇALIŞACAK?
Sistemin işleyişi iki farklı yöntemle yürütülecek. Büyük mağazalar ve zincir marketlerde kurulması zorunlu olan Depozito İade Makineleri (DİM), ambalajı otomatik olarak tanıyacak ve bedeli dijital hesaba aktaracak. Daha küçük ölçekli bakkal ve büfe gibi işletmelerde ise el terminalleri kullanılacak. İşletmeciler, operatörler tarafından kendilerine ücretsiz olarak sağlanan şeffaf poşetler ve barkodlu klipslerle topladıkları ambalajları doğrulama merkezlerine gönderecek. Otel, restoran ve kafeler (HOREKA) de kendi bünyelerinde tüketilen şişeleri sisteme dahil ederek hem teşvik bedeli kazanacak hem de çevre koruma seferberliğine destek verecek.