Birleşik Kamu-İş Konfederasyonu Ar-Ge birimi KAMU-AR’ın Mart 2026’ya ilişkin açlık ve yoksulluk sınırı araştırması, dört kişilik bir ailenin geçim maliyetindeki artışın sürdüğünü ortaya koydu. Araştırmaya göre açlık sınırı mart ayında bir önceki aya göre 1 bin 856 lira artarak 35 bin 819 liraya yükselirken, yoksulluk sınırı ise 3 bin 9 liralık artışla 106 bin 826 liraya çıktı.
Araştırmada, yalnızca gıda fiyatlarındaki yükselişin değil, barınma, ulaştırma, sağlık, eğitim ve iletişim gibi temel harcama kalemlerindeki artışın da hane bütçesi üzerindeki baskıyı büyüttüğü belirtildi. Türkiye ekonomisindeki yapısal sorunların yanı sıra enerji fiyatlarında yaşanan yükselişin önümüzdeki dönemde geçim maliyetlerini daha da artırabileceğine dikkat çekildi.
Açlık sınırı asgari ücreti aştı
Mart verilerine göre açlık sınırı, 28 bin 75 lira düzeyindeki asgari ücretin 7 bin 744 lira üzerine çıktı. En düşük emekli aylığı olarak uygulanan 20 bin lira ise açlık sınırının 15 bin 819 lira altında kaldı. Böylece yıl başında yapılan ücret ve maaş artışlarının, yılın ilk üç ayında hızla eridiği görüldü.
Birleşik Kamu-İş İl Başkanı Barış Düdü'nün açıklamasında, asgari ücretin dört kişilik bir ailenin yalnızca 24 günlük gıda harcamasını karşılayabildiği vurgulandı. En düşük emekli aylığının ise ancak 17 günlük beslenme giderine yettiği hesaplandı. Ailede üç kişinin asgari ücretle çalışması halinde bile toplam gelirin yoksulluk sınırının 22 bin 601 lira altında kaldığı ifade edildi.
Memur maaşı da yoksulluk sınırının gerisinde
Mart ayı itibarıyla aile ve çocuk yardımı dahil en düşük memur maaşı 61 bin 890 lira, ortalama memur maaşı ise 67 bin 630 lira seviyesinde hesaplandı. Buna göre en düşük memur maaşı yoksulluk sınırının yüzde 57,7’sini karşılayabilirken, ortalama memur maaşı da yoksulluk sınırının altında kaldı. Araştırmada, en düşük memur maaşının yoksulluk sınırına ulaşabilmesi için yüzde 72,6, ortalama memur maaşının ise yüzde 58 oranında artırılması gerektiği kaydedildi.
Gıda harcamalarında dikkat çeken yükseliş
KAMU-AR’ın, Türkiye genelinde yaygın şube ağı bulunan marketlerden Ankara bazında derlediği fiyatlarla yaptığı hesaplamaya göre, dengeli beslenme için et, balık ve yumurta grubuna yapılması gereken aylık harcama martta 10 bin 660 liraya çıktı. Bu kalemde aylık artış 493 lira, yıllık artış ise 3 bin 12 lira oldu.
Süt, yoğurt ve peynir harcaması mart ayında 3 liralık düşüşle 7 bin 288 liraya gerilese de, yıllık bazda 1.975 liralık artış gösterdi. Meyve için yapılması gereken harcama 3 bin 127 liraya, sebze için yapılması gereken harcama ise 5 bin 564 liraya yükseldi. Sebze harcamalarında yalnızca bir aylık artışın 1.254 lirayı bulması dikkat çekti.
Ekmek, un ve makarna için aylık harcama 2 bin 747 lirada sabit kalırken, pirinç ve bulgur için gereken tutar 1.654 lira oldu. Yağ harcaması ise 20 liralık artışla 837 liraya çıktı. Şeker, bal, reçel ve pekmez için yapılması gereken harcama 2 bin 495 lira olarak hesaplanırken, zeytin harcaması 766 lirada kaldı.
Kişi başı açlık maliyeti de yükseldi
Araştırmada, yetişkin erkek için günlük 2 bin 800, yetişkin kadın için 2 bin 200, genç için 3 bin, çocuk için ise 1.600 kalori ihtiyacı esas alınarak yapılan hesaplamaya da yer verildi. Buna göre mart ayında yetişkin bir erkeğin aylık açlık sınırı 10 bin 458 lira, yetişkin bir kadının 8 bin 210 lira, bir gencin 11 bin 190 lira ve bir çocuğun ise 5 bin 961 lira oldu.
Gıda dışı giderler bütçeyi zorluyor
Araştırmaya göre dört kişilik bir ailenin gıda dışındaki temel ihtiyaçlarını karşılayabilmesi için yapması gereken aylık harcama mart ayında 71 bin 7 liraya yükseldi. Bu kalemde bir aylık artış 1.153 lira olarak hesaplandı.
Gıda dışı harcamalar içinde en yüksek payı barınma ve ulaştırma oluşturdu. Barınma harcamaları ortalama 20 bin 586 liraya, ulaştırma giderleri ise 16 bin 490 liraya çıktı. Giyim ve ayakkabı harcamaları 5 bin 609 lira, ev eşyası harcamaları 7 bin 577 lira, sağlık harcamaları 2 bin 994 lira olarak kaydedildi.
Bilgi ve iletişim harcamaları 3 bin 118 liraya, eğitim giderleri 2 bin 773 liraya, eğlence ve kültür harcamaları 1.988 liraya yükseldi. Tatil ve otel harcamaları 5 bin 442 lira, çeşitli mal ve hizmetler için yapılması gereken harcama ise 4 bin 430 lira olarak hesaplandı.
Son bir yılda artış 28 bin lirayı aştı
Mart 2026 itibarıyla yoksulluk sınırındaki yıllık artış 28 bin 596 liraya ulaştı. Aynı dönemde açlık sınırı 10 bin 94 lira, gıda dışı harcamalar için yapılması gereken tutar ise 18 bin 502 lira yükseldi. Yılın ilk üç ayında yoksulluk sınırındaki toplam artışın 11 bin 913 lirayı bulduğu belirtildi.