Çalışma hayatında yer alan kadınların en çok odaklandığı konuların başında emeklilik sürecini hızlandıran formüller geliyor. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) mevzuatında yer alan doğum borçlanması hakkı, sigortalı kadınların annelik nedeniyle iş hayatından uzak kaldıkları süreleri telafi etmelerine olanak tanıyor. Bu sistem sayesinde, çalışılamayan dönemler prim gün sayısına eklenerek emeklilik süreci hızlandırılabiliyor.
ÜÇ ÇOCUĞA KADAR TAM 2 BİN 160 GÜN AVANTAJ
Yürürlükteki işleyişe bakıldığında kadın sigortalılar, her bir çocuk için doğumun ardından geçen en fazla 720 günlük süreyi, yani iki yılı borçlanma imkanına sahip bulunuyor. SGK bu hakkı en fazla üç çocuk için sınırlandırıyor. Böylece üç çocuk için başvuru yapan bir anne, toplamda 2 bin 160 günlük bir prim avantajı sağlayarak emeklilik yolunda yaklaşık 6 yıllık bir süreyi geride bırakmış oluyor. Doğum borçlanması işlemi doğrudan emeklilik yaşını aşağı çekmese de eksik prim günlerinin hızla tamamlanmasına yardımcı olarak emeklilik hakkının çok daha erken elde edilmesinin önünü açıyor.
DOĞUM BORÇLANMASINDAN YARARLANMANIN ŞARTLARI NELER?
Sistemin sunduğu bu haktan faydalanabilmek için bazı kritik kuralların yerine getirilmiş olması isteniyor. Öncelikle kadın sigortalının, doğum olayından önce mutlaka sigorta tescilinin yapılmış ve çalışmaya başlamış olması şartı aranıyor. Dünyaya gelen çocuğun sağ olması, borçlanılmak istenen süre zarfında anne adına herhangi bir prim ödemesinin yapılmamış olması ve bu süre boyunca çocuğun hayatta kalması beklenen diğer temel kriterler arasında yer alıyor. Doğumdan sonra anne eğer çalışmaya devam etmiş ve adına prim yatırılmışsa, bu süreler borçlanma hesabı dışında tutuluyor.
SİGORTA KAPSAMINA GÖRE DEĞİŞEN KURALLAR
Borçlanma hakkı SSK (4/a), Bağ-Kur (4/b) ve Emekli Sandığı (4/c) mensubu olan tüm kadın sigortalıları kapsıyor. Hangi statüde çalışıldığı fark etmeksizin, tüm kollar için geçerli olan ortak kural yine doğum öncesinde sigorta tescilinin yapılmış olması yönünde karşımıza çıkıyor. Her bir sigorta türü kendi içerisindeki prim şartlarını eksiksiz sağlayan annelere bu kapıyı aralıyor.
BAŞVURU SÜRECİ VE İZLENMESİ GEREKEN ADIMLAR
Hak sahipleri için başvuru süreçleri oldukça kolaylaştırılmış durumda. İşlemler doğrudan e-Devlet kapısı üzerinden kısa sürede gerçekleştirilebildiği gibi, dileyen yurttaşlar SGK il müdürlükleri veya sosyal güvenlik merkezlerine giderek de işlemlerini başlatabiliyor. Kamu görevlileri taleplerini yine e-Devlet sisteminden yahut dilekçe yoluyla SGK Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü Kamu Görevlileri Tescil ve Hizmet Daire Başkanlığına iletebiliyor.
Başvuru aşamasında işverenden herhangi bir evrak istenmiyor. SGK bütün çalışma ve prim dökümlerini kendi kayıtları üzerinden teyit ederek süreci tamamlıyor. Uygulamanın diğer tüm bilgileri ve güncel yönlendirmeleri ise kurumun resmi internet sitesindeki "Doğum Borçlanması" sayfası üzerinden vatandaşların erişimine açık tutuluyor.