Son Mühür - ABD/İsrail-İran savaşı devam ederken, ABD istihbarat raporundan dikkat çeken bir değerlendirme geldi. Raporda, savaş sona erse bile küresel petrol ticareti açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nın kısa vadede yeniden açılmasının mümkün olmadığı vurgulandı.
Batılı askeri uzmanlar, İran’ın kontrolündeki boğazın askeri güçle açılmasının “imkansız” olduğunu değerlendirirken, ABD Başkanı Donald Trump’ın çağrılarına rağmen hem ABD hem de Batılı ülkelerin boğazın yakın zamanda açılmayacağı görüşünde birleştiği ifade edildi.
İran stratejik üstün durumda
Dünya petrol sevkiyatının yaklaşık beşte birinin gerçekleştiği Hürmüz Boğazı’nda kontrolü elinde tutan İran’ın, bu gücü en önemli kozlarından biri olarak kullandığı belirtiliyor. ABD istihbaratına göre, İran’ın bu hakimiyetinin askeri yöntemlerle kırılması mümkün görünmüyor. Raporda, savaş sona erse dahi boğazın büyük ölçüde kapalı kalmaya devam edeceği ifade edilirken, İran’ın sınırlı geçişlere izin vererek ekonomik gelir sağladığı öne sürülüyor.
Bloomberg’in aktardığına göre İran, bazı gemilerin geçişine ücret karşılığında izin veriyor. Çin, Hindistan, Pakistan, Türkiye ve Fransız şirketlerine ait gemilerin boğazdan geçebildiği, buna karşılık ABD ve müttefiklerine bağlı gemilere izin verilmediği belirtiliyor. Geçiş yapan gemilerin ise İran’a 2 milyon dolara kadar ödeme yaptığı iddia ediliyor.
Enerji krizi patlak verdi
Hürmüz Boğazı’nda yaşanan kriz, küresel enerji piyasalarını da etkiledi. Avrupa’da enerji fiyatlarında yükseliş görülürken, Asya’da ise ciddi bir petrol krizi yaşandığı ifade ediliyor. Euro Bölgesi’nde enerji fiyatları mart ayında 100,16 puandan 106,97 puana çıktı.
Diplomasi savaşı çözecek mi?
WSJ’nin analizine göre, boğazın güvenli şekilde yeniden açılması ancak diplomatik süreçler ve uluslararası baskı yoluyla mümkün olabilir. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron askeri müdahalenin gerçekçi olmadığını vurgularken, İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper ise İran’ın küresel ekonomiyi “rehin aldığını” ifade etti. Kırktan fazla ülkenin temsilcileri siyasi ve ekonomik yaptırımları görüşmek üzere bir araya gelirken, askeri müdahale seçeneğinin gündemde olmadığı bildirildi.
Trump tehditlerine devam ediyor...
İran’ın ABD’nin ateşkes teklifini reddetmesinin ardından ABD Başkanı Donald Trump, saldırıların iki haftadan fazla süreceğini belirterek İran’ı sert sözlerle hedef aldı. ABD ve İsrail’in saldırılarının İran’ın düzenli deniz gücüne zarar verdiği, ancak asıl tehdidin İran’ın asimetrik kapasitesinden kaynaklandığı ifade ediliyor. Kara konuşlu gemisavar füzeler, insansız hava araçları, süratli saldırı tekneleri ve küçük denizaltıların bölgedeki deniz trafiğini ciddi şekilde etkilediği belirtiliyor.