Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin ardından, sadece birkaç gün veya ayla yasa kapsamı dışında kalan vatandaşların adalet arayışı hız kesmeden sürüyor. Sigorta başlangıç tarihi 1999 ile 2008 yılları arasına denk gelen çalışanlar, yaşadıkları mağduriyetin giderilmesi için siyasilerden somut bir adım bekliyor. Mevcut yasalar ışığında kadınların 58, erkeklerin ise 60 yaşını beklemesi ve 7000 ile 7200 gün prim şartını doldurması gerekiyor. Ancak Meclis kulislerine taşınan son yasa teklifleri ve kamuoyuna sızan taslak tablolar heyecan dalgası yarattı. Kademeli emeklilik tablosu, erken emeklilik şartları, 2000 sonrası kademeli emeklilik yaş ve prim hesaplamaları son günlerin en çok araştırılan konuları arasında ilk sıraya yerleşti.
KADEMELİ EMEKLİLİK TEKLİFİ MECLİS'E SUNULDU MU?
Yeni bir sosyal güvenlik reformu söylentileri hız kazanırken, milyonların beklediği o kritik adım muhalefet cephesinden geldi. CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay, 8 Eylül 1999 ile 16 Nisan 2008 tarihleri arasında sigortalı olanları kapsayan yepyeni bir kanun teklifini Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) taşıdı. Bu teklif sadece yaş şartını kademelendirmekle kalmıyor, aynı zamanda esnaf ve memurun yıllardır şikayet ettiği ağır prim yükünü de hafifletmeyi amaçlıyor.
YENİ KANUN TEKLİFİNDE NELER VAR, KİMLER ERKEN EMEKLİ OLACAK?
Plan ve Bütçe Komisyonu Üyesi Cevdet Akay'ın hazırladığı teklif, işe giriş tarihlerine göre ortaya çıkan büyük prim uçurumunu ve adaletsizliği bitirmeyi hedefliyor. Teklif eğer TBMM'den geçip yasalaşırsa, 1 Mayıs 2008 sonrası işe başlayan memur ve esnafın 9000 gün olan prim ödeme zorunluluğu tam 7200 güne düşecek. Böylece hem Bağ-Kur'lu esnaf hem de memurlar yıllarca fazladan prim ödemek zorunda kalmadan emeklilik haklarına çok daha erken kavuşacak.
EMEKLİLİK SİSTEMİ DEĞİŞECEK Mİ, BAKANLIK KADEMELİ EMEKLİLİĞE NE DİYOR?
Vatandaşların gözü kulağı Ankara'dan gelecek müjdeli haberlerde olsa da, hükümet kanadı şimdilik bu taleplere kapıları kapalı tutuyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, geçtiğimiz aylarda yaptığı net açıklamada emeklilik sisteminde herhangi bir değişiklik planlamadıklarını duyurdu. Bakan Işıkhan, emekli olabilmek için mevcut prim ve yıl şartlarının aynen devam edeceğini vurguladı.
KADEMELİ EMEKLİLİK NE ZAMAN ÇIKACAK, TARİH BELLİ Mİ?
Hükümetin mevcut duruşuna rağmen, sosyal güvenlik uzmanları tablonun ilerleyen süreçte değişeceğinden son derece emin. Sosyal Güvenlik Başuzmanı İsa Karakaş, aynı şartlarda ve aynı iş yerinde çalışan insanlar arasındaki yaş uçurumunun sürdürülemez olduğuna dikkat çekti. EYT sürecinde yaşananları örnek gösteren Karakaş, kademeli emekliliğin er ya da geç mutlaka yasalaşacağını savundu. Özellikle 2027 yılında yapılması planlanan genel seçimleri işaret eden uzmanlar, seçim sathı mahalline girildiğinde iktidarın bu konuyu mecburen masaya getireceğini iddia etti.
EMADDER KADEMELİ EMEKLİLİK TABLOSU ŞARTLARI NELER?
Haklarını aramak için aynen EYT sürecinde olduğu gibi dernekleşme yoluna giden Emeklilikte Adalet Derneği (EMADDER), hükümetten talep ettikleri adil geçiş modelini kamuoyu ile paylaştı. Derneğin talep ettiği yaş ve prim şartları giriş yıllarına göre şu şekilde sıralandı:
-
1999-2000 arası sigorta başlangıcı: Kadın 43, Erkek 45 yaş (6.400 prim)
-
2001 sigorta başlangıcı: Kadın 44, Erkek 46 yaş (6.475 prim)
-
2002 sigorta başlangıcı: Kadın 45, Erkek 47 yaş (6.550 prim)
-
2003 sigorta başlangıcı: Kadın 46, Erkek 48 yaş (6.625 prim)
-
2004 sigorta başlangıcı: Kadın 47, Erkek 49 yaş (6.700 prim)
-
2005 sigorta başlangıcı: Kadın 48, Erkek 50 yaş (6.775 prim)
-
2006 sigorta başlangıcı: Kadın 49, Erkek 51 yaş (6.850 prim)
-
2007 sigorta başlangıcı: Kadın 50, Erkek 52 yaş (6.925 prim)
-
2008 sigorta başlangıcı: Kadın 51, Erkek 53 yaş (7.000 prim)
-
Kısmi Emeklilik şartları: Kadın 52, Erkek 54 yaş (4.500 prim)
-
2009 ve Sonrası sigorta başlangıcı: Kadın 53, Erkek 55 yaş (7.200 prim)