Sağlıklı ve katkısız gıdalara yönelik ilginin artmasıyla birlikte tüketiciler organik ürünlere yöneldi. Ancak artan talep, piyasada “organik” adıyla satılan ancak bu niteliği taşımayan ürünlerin de çoğalmasına yol açtı. Uzmanlar, özellikle sertifikasız ürünler konusunda dikkatli olunması gerektiğini belirtti.
Doğal ile organik karıştırılıyor
Necmettin Erbakan Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Gıda Bilimleri Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. İsmail Tontul, toplumda doğal gıda ile organik gıda kavramlarının sıklıkla karıştırıldığına dikkat çekti. Tontul, şu ifadeleri kullandı:
“Doğal gıda ve organik gıda kavramları birbiriyle tamamen karışıyor. Aslında bütün gıdalar doğaldır. Meyve, sebze ya da hayvansal ürünler doğada yetişir. Ancak organik gıda dediğimizde, tohumdan hasada kadar tüm sürecin denetlendiği ve hiçbir aşamada yapay kimyasalların ya da sentetik pestisitlerin kullanılmadığı bir üretimden söz ederiz.”
“Her ürüne doğrudan organik diyemeyiz”
Organik üretimin sıkı bir denetim süreci gerektirdiğini vurgulayan Tontul, herhangi bir gıdaya kolayca “organik” denilemeyeceğini belirtti: “Organik dediğimiz zaman, tohumun da organik olması gerekir. Üretimin her aşamasında kimyasal gübreler ve sentetik pestisitler kullanılmamalıdır. Ancak bunları kullanmamak tek başına yeterli değildir. Bu sürecin baştan sona denetlenmesi gerekir. Bu nedenle herhangi bir ürüne doğrudan ‘organik’ diyemeyiz.”
“Etikette yazması yetmez”
Organik sertifikasyonun maliyetli ve zahmetli bir süreç olduğuna dikkat çeken Tontul, tüketicilerin ambalaj üzerindeki bilgilere mutlaka bakması gerektiğini söyledi: “Organik sertifikasyon pahalı bir süreçtir ve üretici için ekstra önlemler gerektirir. Bu nedenle gerçek organik ürünlerin ambalajlarında sertifikasyon bilgileri ve yetkili kuruluşların logoları bulunur. Ambalajın üzerinde sadece ‘organik’ yazması tek başına yeterli değildir.”
Pazardaki “organik” yazısı güven vermiyor
Pazarlarda el yazısıyla “organik” ibaresi bulunan ürünlere karşı uyarıda bulunan Tontul, şöyle konuştu: “Pazara gittiğinizde birçok üretici ürünlerinin üzerine el yazısıyla ‘organik’ yazıyor. Ancak bu hiçbir şey ifade etmez. Maalesef birçok üretici, tüketicilerin bu ürünlere daha fazla para ödemeye istekli olduğunu bildiği için bu ifadeyi kullanıyor.”
“Ambalajsız ya da etiketsiz bir ürüne bakarak bunun organik olup olmadığını anlamak mümkün değildir. Bu, eğitimli kişiler için bile mümkün değildir. Ancak laboratuvar analizleriyle anlaşılabilir.”
Fiyat farkı hileyi artırıyor
Organik ürünlerle konvansiyonel ürünler arasındaki fiyat farkının hileli uygulamalara yol açabildiğini belirten Tontul, şu örneği verdi: “Marketlerde normal bir yumurta daha ucuzken organik yumurta iki katı fiyata satılabiliyor. Bu fiyat farkı bazı satıcıları hileye yöneltiyor. Organik algısı oluşturmak için boyama gibi yöntemler kullanıldığını görüyoruz.”
Sağlık riskine dikkat
Konvansiyonel tarımda kullanılan kimyasal gübre ve pestisit kalıntılarının insan sağlığı üzerinde ciddi riskler oluşturabileceğini belirten Tontul, şu değerlendirmede bulundu: “Bu kalıntılar insan vücudunda birikerek kanser, hormon bozuklukları ve üreme sorunlarına neden olabilir. Bütçesi elveren tüketiciler için organik ürünler bu riskleri azaltabilir.”
“Pestisit yoktur” organik anlamına gelmez
Son dönemde “pestisit yoktur” ibaresiyle satılan ürünlerin yanlış anlaşılmaması gerektiğini vurgulayan Tontul, şunları söyledi: “‘Pestisit yoktur’ ifadesi ürünün organik olduğu anlamına gelmez. Bu ifade yalnızca pestisit kalıntısının bulunmadığını ya da yasal sınırlar içinde olduğunu gösterir. Bu ürünler organik değildir ancak daha güvenli bir alternatif olabilir.”
Bakanlık ifşalarına dikkat
Tontul, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yayımlanan hileli ürün listelerinin takip edilmesi gerektiğini belirterek şu uyarıyı yaptı: “Bakanlık tarafından daha önce hile yaptığı tespit edilen markalar kamuoyuna duyuruluyor. Bu markalardan ve bu markalarla bağlantılı ürünlerden uzak durulmasını tavsiye ediyoruz.”