Her yıl sınav sonrasında en çok tartışılan konuların başında gelen standart sapma sistemi, bu yıl da üniversite hayali kuran gençlerin kafasını karıştırdı. YKS giren adaylar, zor ve kolay soruların puan getirisi üzerinden kendi sıralamalarını tahmin etmeye çalışırken, kulaktan kulağa yayılan yanlış bilgiler süreci daha da zorlaştırıyor. Geçmişte baraj puanlarının kaldırılmasıyla başlayan kafa karışıklığı, standart sapmanın tamamen bittiği söylentilerini de beraberinde getirdi. Sınav stresini geride bırakan adaylar "YKS'de standart sapma kalktı mı, zor soruyu yapmak daha mı çok puan kazandırır?" sorularına yanıt aramaya başladı. İşte puan hesaplamasının perde arkası ve ayrıntılar...
YKS'DE STANDART SAPMA KALKTI MI?
Sınav dönemlerinde dilden dile dolaşan iddiaların aksine, YKS'de standart sapma uygulaması kalkmadı. İşin matematiksel boyutuna bakıldığında bu sistemin kaldırılması zaten mümkün değil. ÖSYM'nin her yıl yayımladığı sınav kılavuzunda puan hesaplama formülleri net bir şekilde yer alıyor ve bu sürecin tam merkezinde standart puan hesaplaması bulunuyor. Bir öğrencinin standart puanının hesaplanabilmesi için, o yıl sınava giren tüm adayların net ortalamalarının ve standart sapma değerlerinin bulunması şart. Geçmiş yıllarda TYT için 150 ve AYT için 180 olan baraj puanı uygulamasının iptal edilmesi, pek çok kişi tarafından "standart sapma veya puanlama sistemi değişti" şeklinde hatalı yorumlandı. Oysa sistem aynı temel matematiksel kurallarla işlemeye devam ediyor.
STANDART SAPMA YKS'DE NASIL ÇALIŞIR, ZOR SORU DAHA MI FAZLA PUAN GETİRİR?
ÖSYM, standart sapma kuralını her bir soru bazında değil, test bazında toplu olarak uyguluyor. Yani aynı testin içerisinde yer alan ve herkesin kolayca çözebildiği bir rasyonel sayı sorusu ile Türkiye'de sadece %1'lik kesimin yapabildiği en zor geometri sorusunun getirdiği ham puan değeri birebir aynı. Kurum, optik formları okurken "bu soru çok zordu, çözen adaya 5 puan verelim; bu soru çok kolaydı, buna sadece 2 puan yazalım" gibi bir ayrım yapmıyor. Zorluk veya kolaylık soru bazında değil, testin o yılki Türkiye geneli ortalamasına göre standart sapmayı etkiliyor.