Son Mühür- Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump ile Avrupa arasındaki Grönland gerilimi, diplomatik yazışmalara yansıyan çarpıcı ifadelerle yeni bir boyuta taşındı. Trump’ın Norveç Başbakanı Jonas Gahr Store’a gönderdiği mektup, Washington’ın Arktik bölgesindeki stratejik hedeflerini ve müttefiklik ilişkilerine bakışını sert bir dille ortaya koydu. Amerikan medyasında geniş yer bulan mektupta Trump, küresel barış misyonundan ziyade artık doğrudan ABD çıkarlarına odaklanacağının sinyalini verdi.
Nobel sitemi ve değişen diplomatik doktrin
Başkan Trump, mektubunda Norveç’e yönelik sitem dolu ifadeler kullanarak, dünya genelinde sekiz savaşı durdurmasına rağmen kendisine Nobel Barış Ödülü verilmemesine atıfta bulundu. Bu durumun kendisini "yalnızca barışı düşünme" zorunluluğundan kurtardığını belirten Trump, barışın her zaman önemli bir unsur kalacağını ancak bundan sonra önceliğinin Amerika Birleşik Devletleri için doğru ve iyi olan hamleleri yapmak olacağını vurguladı. Bu çıkış, Trump’ın dış politikada daha pragmatik ve sert bir çizgi izleyeceğinin beyanı olarak yorumlandı.
Grönland üzerindeki "Mülkiyet hakkı" tartışması
Mektubun en dikkat çekici kısımlarından biri de Grönland’ın tarihi ve stratejik statüsüne ayrıldı. Trump, Danimarka’nın ada üzerindeki egemenliğinin somut bir yazılı belgeye dayanmadığını, sadece yüzyıllar önce bir geminin kıyıya yanaşmasıyla iddia edilen bir hak olduğunu savundu. ABD’nin de benzer şekilde bölgeye gemiler gönderdiğini hatırlatan Başkan, Danimarka’nın bu toprakları Rusya veya Çin gibi küresel güçlere karşı koruma kapasitesinin olmadığını iddia etti. Grönland üzerinde mutlak bir kontrol sağlanmadığı sürece küresel güvenliğin tesis edilemeyeceğini savunan Trump, NATO’nun da artık ABD için somut adımlar atması gerektiğini ifade etti.
Norveç Başbakanı Store’dan yanıt: "Karar bağımsız komitenin"
Trump’ın sert ifadelerine Norveç Başbakanı Jonas Gahr Store’dan yanıt gecikmedi. Store, söz konusu mektubun, ABD’nin Grönland meselesi nedeniyle sekiz Avrupa ülkesine yönelik ek tarife uygulama kararına gösterdikleri tepkinin hemen ardından geldiğini belirtti. Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb ile birlikte gerilimin düşürülmesi için bir telefon görüşmesi talep ettiklerini ancak bu talepten kısa süre sonra mektubun ulaştığını aktaran Store, Norveç’in Grönland konusundaki duruşunun değişmez olduğunu söyledi. Grönland'ın Danimarka Krallığı’nın ayrılmaz bir parçası olduğunu vurgulayan Store, Norveç’in bu konuda Kopenhag yönetimini desteklemeye devam edeceğini bildirdi.
Nobel Ödülü tartışmalarına netlik getirildi
Başbakan Store, Trump’ın Nobel Barış Ödülü konusundaki eleştirilerine de açıklık getirdi. Bu konudaki gerçeklerin herkes tarafından bilindiğini ifade eden Store, ödülün Norveç hükümeti tarafından değil, tamamen bağımsız bir yapıya sahip olan Nobel Komitesi tarafından verildiğini Trump’a defalarca açıkça belirttiğini hatırlattı. Arktik bölgesindeki güvenlik ve istikrar faaliyetlerinin NATO çatısı altında güçlendirilmesini desteklediklerini ifade eden Başbakan, diplomatik nezaketin ve uluslararası hukukun önemine dikkat çekti.