Son Mühür/ Emine Kulak- Ticaret Bakanlığı, Ramazan öncesi tavuk eti fiyatlarında yaşanan yüzde 15’e varan artışlara karşı önlem aldı. Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, iç piyasadaki fiyat dalgalanmalarını kontrol etmek ve vatandaşın alım gücünü korumak amacıyla tavuk ihracatının durdurulacağı bildirildi. Karar, üretici ve satıcıların Ramazan öncesi fiyatlara zam yapmasının ardından geldi. Bakanlık, ihracat yasağının süresine ilişkin henüz açıklama yapmadı.
İzmirli ihracatçılardan tepki
Karara İzmirli ihracatçılar tepki gösterdi. Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Bedri Girit, gıda fiyatlarındaki her artışta faturanın sürekli tavuk ve yumurta sektörüne kesilmesinin sektörü yaraladığını belirtti.
Girit, maliyetlerin altında satış yapılan dönemde getirilen bu yasakla Türkiye’nin küresel pazarda “güvenilir tedarikçi” imajının zedeleneceğini vurguladı. Uzun vadeli kontratlar yerine “spotçu” konumuna düşme riski olduğuna dikkat çeken Girit, dış pazarlarda büyük emeklerle kazanılan rafların kaybedilmesinin telafisinin zor olduğunu belirtti.
Sektör zarar ediyor
Girit, “Birçok gıda ürününe zam gelirken her seferinde tavuk ve yumurtacılık sektörü hedef alınıyor. Sebep ne olursa olsun, ihracatın yasaklanmasına karşıyız; çünkü bunlar Türkiye’de daha önce denenmiş ve zararı tecrübe edilmiş modellerdir” dedi.
Sektör ile devlet arasında bir anlaşmazlık olduğunu belirten Girit, Ramazan ayı gerekçesiyle fiyatların yüksekliğinin gerekçe gösterildiğini, ancak satış fiyatını asıl belirleyen unsurun maliyetler olduğunu vurguladı. Ocak ayı itibarıyla piliç etinin kilogram maliyetinin kesimhanede 80-85 TL’ye yükseldiğini, market fiyatlarının ise KDV dahil 90 TL civarında olduğunu kaydetti.
Dış pazardaki güven riske giriyor
Girit, ihracat kısıtlamalarının Türkiye’yi uzun vadeli kontratlar yerine günübirlik satış yapan bir “spotçu” haline getireceğini söyledi. Piyasada ciddi denge bozukluğu oluştuğunu belirten Girit, sektörün bir yıldır maliyetin altında satış yaparak fedakârlık gösterdiğini ifade etti.
“Bugün ihracat yaptığınız ülkelerle Ocak-Mayıs arası geleceğe dönük kontratlar yaparsınız. Ancak bu yasaklar nedeniyle alıcı, ürünün gelip gelmeyeceğini bilmediği için sizinle masaya oturmaz. Elinizde fazladan 10 yumurta varsa ancak onu satabilirsiniz, 11’inciyi satamazsınız. Bu da rakiplerimizin işine yarar ve bizi pazar dışına iter” dedi.
Pazar kaybı telafisi zor
Dış pazarda kaybedilen güveni geri kazanmanın maliyetli olduğunu belirten Girit, “Müşteriyi bir kez raftan çıkardınız mı, geri dönmek için binlerce dolar ‘hava parası’ ödemek zorunda kalırsınız. Rakiplerimiz olan Amerika ve Avrupa ülkeleri pusuda bekliyor” dedi.
İhracat yasağının istihdamı kısa vadede etkilemeyeceğini, ancak sektörün sürdürülebilirliği açısından ciddi risk oluşturduğunu vurgulayan Girit, “Patronlar şu an hükümetten daha çok işçisini düşünüyor. Yetişmiş elemanı bir anda harcayamazsınız. Sanayicimiz işçisinin geçimini yetkililerden daha fazla düşünüyor” ifadelerini kullandı.
Sektörle istişare edilmedi
Bakanlığın karar alma sürecinde sektörle istişare yapılmadığını belirten Girit, tavukçuluk sektörünün “günah keçisi” ilan edildiğini söyledi. “Bakanlık bu kararı açıkladıktan sonra biz bir yazı hazırlayıp görüşlerimizi bildirdik. Yapılan bir hata varsa düzeltilmesini talep ettik. Bir-iki öğrenci kavga etti diye koca okulu kapatamazsınız. Suçlu varsa kulağını çekersiniz ama üretimi cezalandıramazsınız” dedi.
Girit, ihracatçıların sürdürülebilirlik peşinde olduğunu belirterek, “Fiyatı 300 lira yaparsak kimse tavuk almaz. Biz de çarklar dönsün istiyoruz. Sektörün nefes alması sağlanmalı” uyarısında bulundu.