Son uzay hava durumu uyarılarına göre, şiddetli güneş radyasyonu fırtınası (S4 seviyesi) Dünya’ya ulaşarak uzay ve teknoloji sistemlerinde önemli etkilere yol açtı. S4 kategorisi, yüksek enerjili parçacıkların Dünya çevresine yöneldiği ve radar, uydu ile haberleşme sistemlerinde problemler yaratabilecek en üst seviyelerden biri olarak kabul ediliyor.
Güneşten gelen radyasyon dalgası nedir?
Güneş patlamaları ve koronal kütle atımları (CME) sırasında yüksek hızla yayılan protonlar, Dünya’nın manyetik alanıyla etkileşime girerek güneş radyasyonu fırtınaları oluşturuyor. Bu olaylar, birlikte yüksek seviyede X ışınları ve ultraviyole radyasyonunun gezegenimize ulaşmasına neden oluyor.
S4 kategorisi neden önemli?
Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi’nin (NOAA) uzay hava durumu ölçeğinde S4, “şiddetli” olarak sınıflandırılıyor. S4 seviyesinde:
Astronotlar ve yüksek irtifa uçuşlardaki kişiler yüksek radyasyon seviyelerine maruz kalabiliyor.
Uyduların elektronik sistemlerinde ciddi parazitler veya hafıza sorunları yaşanabiliyor.
Yüksek frekanslı (HF) radyo iletişimlerinde kutup bölgelerinde kesintiler görülebiliyor.
GPS ve navigasyon sistemlerinde konum hataları meydana gelebiliyor.
Bu tür radyasyon fırtınaları tahmin edilmesi zor olup, birkaç saat ile birkaç gün arasında etkilerini sürdürebiliyor.
Dünya etkileniyor: İletişim sistemlerinde sorunlar olabilir
S4 düzeyindeki radyasyon fırtınalarının Dünya’nın üst atmosferiyle etkileşimi, özellikle yüksek frekanslı radyo dalgalarının yayılımını bozabiliyor. Bunun sonucunda pilotlar, denizciler, acil durum ekipleri ve amatör radyo kullanıcıları gibi HF bandı kullananlar iletişimde zorluk yaşayabilirler. Ayrıca GPS sinyallerinde konum doğruluğu düşebilir.
Uzay araçları ve uydu sistemlerine dikkat
Yüksek enerjili protonlar, uyduların görüntüleme ekipmanlarında gürültüye veya bellek hatalarına yol açabilir. Bu da navigasyon, meteoroloji ve iletişim uydularının performansını geçici olarak etkileyebilir. Astronotlar için ise uzayda ekstra radyasyon riski bulunuyor.