Son Mühür / Yağmur Daştan - Küresel çapta tırmanan savaş çanları, tarladan sofraya uzanan tedarik zincirinin en kritik halkası olan semt pazarlarında derin bir endişeye yol açtı. Enerji ve akaryakıt maliyetlerindeki olası artışların tezgah fiyatlarını ulaşılmaz bir noktaya taşımasından korkan İzmirli esnaf, ‘endişe’ sinyali verdi. İzmir Pazarcılar Esnaf Odası Başkanı Hamdin Erişen, hem üreticinin hem de tüketicinin içinde bulunduğu darboğazı Son Mühür’e anlattı.
İzmir Pazarcılar Esnaf Odası Başkanı Hamdin Erişen, “Ben vatandaşı dinlediğimde fiyatların çok pahalı olduğunu görüyorum, esnafı dinlediğimde ise herkesin ağladığını duyuyorum. Bozyaka’daki pazarda tezgahların yaklaşık yüzde 60’ı boş. Tezgah açan esnaf da iki ila üç kasa ürün getirmiş. Bunun neden böyle olduğunu sorduğumda esnaf zarar ettiğini anlatıyor, vatandaş da alım gücünün düştüğünden şikayet ediyor. Açık konuşayım, burada kimse tamamen haksız değil; herkes kendi açısından haklı” dedi.
“Süreci endişeyle takip ediyoruz”
“Esnaf ürününü satamazsa elinde kalıyor” sözleriyle devam eden Başkan Erişen, “Maliyetler çok yükseldi, fiyatlar gerçekten arttı. Örneğin, mal Antalya’daki halden alınıyor, orada işçiler paketliyor, kamyonlara yükleniyor ve buraya getiriliyor. Nakliye, işçilik, mazot derken maliyet zaten yükseliyor. Savaş sürecini de endişeyle takip ediyoruz. Eğer enerji ve mazot fiyatları artarsa, bu doğrudan tezgahlara yansıyacak ve fiyatlar daha da yükselecek” ifadelerini kullandı.
“Eskiye kıyasla durum çok kötü”
Bugün pazarda 100 liranın altında sebze bulmanın çok zor olduğunu da sözlerine ekleyen Başkan Erişen, şunları aktardı: “Çoğu sebze ve meyve 100 ile 150 lira arasında satılıyor. Bize daha çok emekliler, işçiler ve yevmiyeyle çalışan vatandaşlar geliyor. Ama fiyatlar yüksek olduğu için alışverişler sınırlı kalıyor. Sıkıntı var, bunu hem vatandaşta hem de esnafta açıkça görüyorum. Markete göre pazarlar hala biraz daha uygun ama eskiye kıyasla durum çok daha kötü.”
“İnşallah ayvayı da yarım yemeyiz”
“Pazarcılar artık bir kilo ürünün fiyatını yazamıyor” sözleriyle devam eden Erişen, “Kilosu 140 lira olan ürünü 70 liraya yarım kilo olarak yazmak zorunda kalıyoruz. Yarım kilo satışı neredeyse bir alışkanlık haline geldi. Belki yarın öbür gün taneyle satış bile başlayacak. Yıllar önce Almanya’ya gittiğimde tezgahta karpuzun dilimle satıldığını görmüş ve şaşırmıştım. “Bizde dilim satılıyor” dediklerinde garipsemiştim. Şimdi aynı tabloyu burada yaşıyoruz. Önce yarım kilo başladı, belki zamanla daha da küçülecek ve taneyle meyve sebze almaya başlayacağız. İnşallah yarın öbür gün ayvayı da yarım yemeyiz” diye konuştu.