Son Mühür - Sağlık Bakanlığı, tütün ürünleri ile sağlıksız gıdaların yol açtığı devasa sağlık giderlerini finanse etmek amacıyla radikal bir adım atmaya hazırlanıyor. 25 maddeden oluşan kanun teklifi taslağıyla, sağlığa zararlı ve obeziteye yol açan ürünlerden doğrudan kesinti yapılarak oluşturulacak "Sağlıklı Hayata Katkı Fonu" ile yeni bir finansman modeli hayata geçirilecek.
Sadece tütünden fona yıllık 110 milyar lira akacak
Hazırlanan taslağa göre, paketlenmiş tütün mamullerinin her bir paketinden 20 lira fon payı kesilecek. Sarmalık olarak satılan açık tütünde ise bu rakam kilogram başına 100 lira olarak uygulanacak. Türkiye’de yıllık ortalama 5,5 milyar paket sigara tüketildiği dikkate alındığında, yalnızca tütün kaleminden fona her yıl yaklaşık 110 milyar lira kaynak aktarılması öngörülüyor. Meseleye finansman tarafından yaklaşan bu adım, tütünün sağlık sistemine getirdiği yükü doğrudan sigara paketlerine yansıtmayı hedefliyor.
Tek hedef sigara değil: Şekerli içecekler ve cipsler de listede
Yeni fon yalnızca sigara kullananları değil, geniş bir gıda grubunu kapsıyor. Şekerli içeceklerden içerdikleri şeker miktarına göre 100 mililitre başına 5 liraya kadar kesinti yapılması öngörülürken, cipsler ve sağlıksız olarak sınıflandırılan atıştırmalıklarda ise perakende satış fiyatının yüzde 20’si oranında fon payı alınması hedefleniyor.
Sokaktaki her paketten kesilen para nereye harcanacak?
Düzenlemenin temel amacı, sağlığa zararlı ürünlerden elde edilen kaynakla yine halk sağlığını korumak olarak öne çıkıyor. Taslağa göre toplanan kaynak; okullardaki beslenme programları, çocukluk çağı obezitesiyle mücadele, diş sağlığı taramaları ve amatör spor yatırımları için kullanılacak. Ayrıca sigara bırakma poliklinikleri ile nikotin tedavilerinin yanı sıra akciğer kanseri ve KOAH gibi tütüne bağlı hastalıkların erken teşhis ve tedavi süreçleri de fondan finanse edilecek.
AK Parti grubundaki teknik incelemenin ardından ekim ya da kasım ayında Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) sunulması beklenen teklif yasalaşırsa, market raflarında ve tekel bayilerinde fiyatlar açısından yeni bir dönem başlayacak.
