1972'deki Apollo 17 görevinden bu yana hiçbir insan Ay yörüngesine gitmedi. NASA Artemis programı, bu uzun arayı sona erdirmeyi ve gelecekte Ay yüzeyinde kalıcı bir insan varlığı oluşturmayı hedefliyor. Programın ikinci aşaması olan Artemis II, mürettebatlı ilk uçuş olma özelliğiyle tarihi bir dönüm noktası niteliği taşıyor. İşte Artemis II fırlatma tarihi ve görevle ilgili tüm detaylar.
Artemis II ne zaman fırlatılacak?
NASA, Artemis II için kesin bir fırlatma tarihi yerine birden fazla zaman penceresi belirledi. İlk fırlatma penceresi 6-11 Şubat 2026 olarak planlanmıştı ancak ilk yakıt yükleme provasında (wet dress rehearsal) sıvı hidrojen sızıntısı tespit edilmesi üzerine bu tarihlerden vazgeçildi.
Sızıntı sorununun ardından NASA, yer destek ekipmanlarındaki bir filtreyi değiştirdi ve 12 Şubat'ta kısmi bir yakıt dolum testi gerçekleştirdi. Elde edilen veriler doğrultusunda ikinci bir ıslak prova planlandı. Bu testin geri sayımı 17 Şubat akşamı başladı ve yakıt yükleme işlemi 19 Şubat Perşembe günü gerçekleştirilecek.
NASA'nın açıklamasına göre ikinci provanın başarılı geçmesi halinde roketin en erken 6 Mart Cuma günü fırlatılması hedefleniyor. Mart ayındaki uygun pencere 6-9 Mart ve 11 Mart tarihlerini kapsıyor. Eğer bu dönem de kaçırılırsa Nisan 2026 gündeme gelecek.
Artemis II görevi nedir ve neden bu kadar önemli?
Artemis II, NASA'nın geliştirdiği en güçlü roket olan SLS (Space Launch System) ile fırlatılacak. Roketin tepesinde yer alan Orion kapsülü dört astronotu taşıyacak. Yaklaşık 10 gün sürecek görevde mürettebat, Ay'a iniş yapmadan Ay yörüngesinde dolanarak Dünya'ya dönecek.
Görevin temel amacı, Orion uzay aracının yaşam destek sistemlerini, navigasyon altyapısını ve derin uzay operasyon kapasitesini gerçek koşullarda test etmek. Bu veriler, Ay yüzeyine insanlı iniş hedefleyen Artemis III görevinin güvenli şekilde planlanması için büyük önem taşıyor.
Artemis II mürettebatında kimler var?
Artemis II görevinde yer alacak dört kişilik ekip şu isimlerden oluşuyor:
Reid Wiseman görevin komutanı olarak uçuşu yönetecek. Uluslararası Uzay İstasyonu'nda (ISS) uzun süreli görev deneyimine sahip tecrübeli bir astronot. Victor Glover pilot koltuğunda oturacak ve Orion uzay aracının sistemlerini izleyecek. Christina Koch görev uzmanı olarak ekipte yer alıyor ve bir kadın astronot tarafından gerçekleştirilen en uzun kesintisiz uzay uçuşu rekorunun sahibi. Jeremy Hansen ise Kanada Uzay Ajansı'ndan (CSA) katılan görev uzmanı. Hansen, derin uzaya seyahat eden ilk Amerikalı olmayan astronot unvanını kazanacak.
Islak prova nedir ve neden kritik?
Islak prova (wet dress rehearsal), gerçek fırlatma öncesinde yapılan son büyük test olarak kabul ediliyor. Bu süreçte SLS roketinin tanklarına 700 bin galondan fazla kriyojenik sıvı yakıt yükleniyor. Geri sayım simülasyonu, tank boşaltma işlemleri ve acil durum prosedürleri eksiksiz olarak uygulanıyor. Motor ateşlemesi dışında fırlatmanın tüm aşamaları birebir tekrarlanıyor.
İlk provada geri sayımın son 5 dakika 15 saniyesinde tespit edilen hidrojen sızıntısı testin yarıda kesilmesine neden olmuştu. Görev yöneticisi John Honeycutt, düzenlediği basın toplantısında sorunun roketin sınırlarını görmek açısından değerli veriler sağladığını ve mürettebatı göndermeden önce tüm risklerin ortadan kaldırılacağını açıkladı.
Artemis programının uzun vadeli hedefi ne?
Artemis programı sadece Ay yörüngesinde uçuş gerçekleştirmekle sınırlı kalmıyor. Uzun vadeli planda Ay yüzeyinde sürdürülebilir bir insan üssü kurmak ve bu deneyimi Mars görevleri için teknolojik altyapıya dönüştürmek yer alıyor. Programın ilk aşaması olan Artemis I, Aralık 2022'de insansız olarak tamamlanmıştı. Artemis II ile mürettebatlı test uçuşu yapılacak, ardından Artemis III görevi kapsamında astronotlar ilk kez Ay yüzeyine inecek.