Son Mühür/ Beste Temel- Karadeniz’de fındık bahçelerini altüst eden kahverengi kokarca tehdidi, rotasını Ege’ye kırdı. İzmir Büyükşehir Belediyesi, milyonlarca dolarlık ihracat gelirini riske atan bu istilacı türe karşı savunma hattını kurdu. Üreticilere dağıtılan feromon tuzakları, sadece birer plastik düzenek değil; kentin gıda güvenliğini ayakta tutacak kritik birer takip aracı oldu.
Bergama’dan başlayan takip hattı
Süreç, Bakırçay Havzası’nda atılan somut bir adımlarla başladı. Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı ekipleri, sadece ekipman dağıtmakla kalmıyor, köylerde tek tek üreticilere bu biyolojik tehdidin ciddiyetini anlatıyor. İlk etapta sahaya sürülen 1000 adet tuzak, İzmir genelinde bir erken uyarı sistemi işlevi görecek. Bu sistem sayesinde istilacı böceğin yoğunlaştığı noktalar anında tespit edilip, kontrolsüz ilaçlamaya gerek kalmadan nokta atışı müdahale yapılabilecek.
İhracatın lekesiz kalması şart
Bu böceğin en tehlikeli yanı, sadece bitkiyi kurutması değil aynı zamanda meyvenin dış yüzeyinde bıraktığı küçük lekeler. İzmir’in gururu satsuma mandalinası, kirazı ya da domatesi üzerinde oluşacak tek bir deformasyon, ürünün Avrupa gümrüklerinden geri dönmesi demek. Maalesef Karadeniz örneğinde fındıkta yaşanan 500 milyon dolarlık kayıp, tablonun ne kadar ağır olabileceğini gösteriyor. İzmir ise bu acı tecrübeyi yaşamadan, üretimin lideri olduğu ürünleri koruma derdinde.
"Akılcı ve ekolojik mücadele"
Ziraat mühendisi Barış Pasin, sahadaki kurulumlar sırasında üreticileri şu sözlerle uyardı:
"Amacımız doğaya tonlarca ilaç dökmek değil. Feromon tuzaklarıyla böceğin popülasyonunu ölçüyoruz. Eğer üreme kontrolden çıkarsa, en doğru zamanlama ile müdahale edeceğiz. Hem ekolojik dengeyi bozmayacağız hem de vatandaşın sofrasına giden ürünü tertemiz tutacağız."
Bergamalı çiftçi Erol Akkul ise durumun farkında olduğunu belirterek "Bu böceği henüz burada görmedik ama gelmeyeceğini kimse garanti edemez. Tedbiri elden bırakmamak lazım. Belediyenin bu öncülüğü bize güven veriyor" diye konuştu.
Günde 30 kilometre uçan istilacı
Kahverengi kokarcayı durdurmak neden bu kadar zor? Çünkü bu canlı tam bir hayatta kalma ustası. Günde 30 kilometre mesafe kat edebiliyor ve bir sezonda 3 bin yumurta bırakabiliyor. Meyve kabuklarına bıraktığı bu yumurtalar, kısa sürede koca bir tarlayı istila edebilecek güce ulaşıyor. Bitkinin özsuyunu emerek meyveyi içten içe çürüten bu "sessiz istilacı", sadece çiftçinin değil, tüm kentin ekonomisi için ciddi bir risk faktörü.