Son Mühür / Merve Turan - İzmir Büyükşehir Belediyesi, şehri sarsıntılara ve her türlü doğal afete karşı daha dirençli bir yapıya kavuşturmak adına devasa bir operasyon yürütüyor. Yapıların dayanıklılık testlerinden yer altı incelemelerine, lojistik hazırlıklardan toplumsal eğitimlere kadar uzanan bu süreçte kentin güvenlik haritası yeniden çiziliyor. Belediye, afet yönetimini sadece kriz anında müdahale etmek olarak değil, riskleri önceden yok eden ve doğayla barışık bir şehir inşa etme vizyonuyla ele alıyor. Fay hatları ve zemin yapısı üzerindeki bilimsel araştırmalarda sona yaklaşılırken, 94 binden fazla binanın kimlik kartı çıkarıldı. Bu veriler ışığında Yeni Deprem Master Planı için düğmeye basıldı. Kentin dijital veri tabanına, olası bir afet anında halkın sığınabileceği 2 bin 451 toplanma alanı ile 71 geçici barınma noktası işlendi. Hedef; sarsıntıdan sele, yangından tsunamiye kadar tüm riskleri bilimsel bir kalkanla durdurmak.
Yapıların röntgeni çekiliyor
Güvenli bir gelecek için sürdürülen yapı stoku envanteri çalışmaları kapsamında Bayraklı ve Bornova’da 94 bin 733 binanın incelemesi bitirildi. Acil müdahale edilmesi gereken yapılar tek tek tespit edilerek ilgili ilçe belediyelerine raporlandı. Karşıyaka’da ise 27 mahalleyi kapsayan çalışmalarda 21 bin binanın saha taraması tamamlandı. Büyükşehir, bu çalışmayı merkezdeki 11 ilçeden başlayarak tüm şehre yaymayı planlıyor.
Bilimsel veriler riskleri sınırlıyor
Kentsel direnci artırmak amacıyla mikrobölgeleme ve jeolojik etütler aralıksız sürüyor. Karşıyaka’da 2 bin hektarlık bir alanda yürütülen sismik incelemelerde sondajların büyük kısmı bitti ve analiz aşamasına geçildi. Konak ve Bayraklı’daki 4 bin 650 hektarlık alan için teknik hazırlıklar sürerken, Bornova’da hem laboratuvar hem de saha çalışmaları noktalandı. Bu dev veri seti sayesinde zemin özellikleri mahalle mahalle kayıt altına alınacak.
Kıyılar tsunamiye karşı izleniyor
ODTÜ, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi ve İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü ile yapılan iş birliği meyvelerini verdi. 30 bin farklı senaryonun simüle edildiği "İzmir Depremsellik ve Tsunami Araştırması" ile 600 kilometrelik sahil şeridinin risk haritası çıkarıldı. Bu kapsamda Seferihisar’ın UNESCO destekli CoastWAVE Projesi ile sertifikalandırılması için resmi başvurular yapıldı. Proje; tsunami tahliye rotalarının belirlenmesi, uyarı levhalarının dikilmesi ve halka yönelik tatbikatların yapılmasını içeriyor.
Fay hatları büyüteç altında
İzmir ve çevresindeki aktif fayların karakterini çözmek için paleosismoloji çalışmaları yürütülüyor. Açılan hendekler sayesinde fayların geçmişteki hareketleri, deprem üretme sıklıkları ve potansiyel büyüklükleri tespit ediliyor. Şu an için çalışmaların yüzde 80'i tamamlanmış durumda. 25 aktif fay üzerinde planlanan 111 hendek lokasyonundan 90’ında incelemeler bitti. Bu sayede fayların son 10 bin yıldaki performansına bakılarak geleceğe dair öngörüler netleştiriliyor.
Yeni Deprem Master Planı yolda
"Çoklu Krizlere Dirençli Kent Belediyeciliği" hedefiyle hazırlanan Yeni Deprem Master Planı, 2025–2029 stratejisinin en kritik parçası. Jeolojik yapıdan hukuki süreçlere, altyapıdan sosyal faaliyetlere kadar 8 ana başlıkta kurgulanan bu yol haritasının 2026 yılında tamamlanması bekleniyor. Plan, şehri sarsıntı öncesinden başlayarak her aşamada koruyacak bir çatı mekanizması olacak.
Eğitim ve sahada güçlü hazırlık
Toplumsal farkındalığı artırmak için eğitim seferberliği de sürüyor. 2025 yılında 1.435 vatandaş afet ve ilk yardım eğitimi alırken, 2026’da öğrenciler ve engelli bireyler için özel uygulamalı programlar düzenlendi. Belediye personeli de sürece dahil edildi; 3 bin 782 çalışan tahliye ve arama-kurtarma tatbikatlarında ter döktü. AKOM ise 7/24 çalışma esasıyla; jeneratörlerden yaşam konteynerlerine kadar tüm lojistik altyapıyı olası bir müdahale için hazırda tutuyor.