Son Mühür / Yağmur Daştan - İzmir sanayisi, Adnan Menderes Havalimanı’ndaki kargo kriziyle mücadele ediyor. Geçtiğimiz yıl yer hizmetleri ihalesini kazanan Ankara merkezli Tramer Lojistik’in devreye aldığı yeni taşıma modeli, Ege’nin dev tesislerini ve dış ticaret devlerini isyan noktasına getirdi. Hava kargo sahasında adeta bir "duvar" örüldüğünü savunan iş dünyası temsilcileri, kendi şirket araçlarıyla dahi ürünlerini teslim alamadıklarını ve kısa mesafelerde dahi fahiş fiyatlar ve "zorunlu" faturalarla karşı karşıya kaldıklarını belirterek tepki gösterdi. Konuyla ilgili Son Mühür’e açıklamalarda bulunan İzmirli iş insanı ve gümrük müşaviri Dr. Ahmet Özken, yaşananları anlattı.
“Ciddi bir tekelleşmeye gidildi”
Devlet havalimanlarında daha önce yapılmayan bir sistemle geçtiğimiz yıl bir ihale gerçekleştirildiğini söyleyerek açıklamalarına başlayan Özken, “22 Ekim 2025’ten beri Devlet Hava Meydanları tarafından açılan yer hizmetleri ihalesini Ankaralı Tramer Lojistik kazandı. Bu ihaleyi de Ankara’da bir firma ihaleyi çok yüksek bir rakamla kazandı. Bu ihaleyi aldıktan sonra firma ciddi şekilde tekelleşmeye gitti. Örneğin daha önce 5 bin liraya taşınan bir yük, mesafeye göre 15-20 bin lirayı bulan rakamlara taşınmaya başladı. Önceden firmalar kendi araçlarıyla ürünlerini alabiliyordu. Ayrıca 10 kiloya kadar olan küçük ürünler için kooperatifle çalışma zorunluluğu da yoktu. Daha büyük ürünler de ruhsatlı araçlarla ya da anlaşmalı uluslararası nakliyecilerle alınabiliyordu. Ancak bayramdan önce hiçbir gerekçe göstermeden bu uygulamalar kaldırıldı. Artık sanayiciler kendi araçlarını gönderip ürünlerini alamıyor. 5-10 kiloluk bir ürün bile olsa, gümrük işlemleri bittikten sonra teslim almak mümkün değil. Sadece gümrük sahasından çıkış için 9-10 bin lira ücret talep ediliyor. Sanayiciler de ürünlerini alamıyor” dedi.
Söz konusu fiyatların yakın zamanda güncelleneceği bilgisini de paylaşan Özken, akaryakıt zamlarıyla birlikte ilerleyen günlerde fiyatların artacağının söylendiğini de ifade etti.
“Herhangi bir yazılı gerekçe sunulmadı”
“İlk başta 10 kilograma kadar olan ürünler firmalar tarafından alınabiliyordu. 10 kilogram üzerindeki ürünler de ruhsatlı araçlarla ya da anlaşmalı uluslararası nakliyecilerle taşınabiliyordu” hatırlatması yapan Özken, “Ancak firma ihaleyi aldıktan kısa süre sonra 10 kilogram sınırını kaldırdı. Gümrük sözleşmesi olan nakliyeciler bile ürün alamaz hale geldi. Bayramdan önce ise sadece ruhsatında yük taşımacılığı yazan araçlara izin verildi. 17 Mart’ta alınan son kararla birlikte bu da tamamen kaldırıldı. “Hiçbir şekilde ruhsatlı araçlara eşya vermiyoruz, sadece biz taşıyacağız” denildi. Bu karar için herhangi bir yazılı gerekçe sunulmadı. Bu resmen tekelleşme, başka bir şey değil. İstanbul’da ya da başka bir yerde böylesi bir uygulama yok” ifadelerini kullandı.
“Her firmaya ayrı ayrı ücret kesiliyor”
Şu anda en kısa mesafelerden havalimanı çıkışına kadar olan taşıma için dahi 9 bin 500 lira artı KDV ücret alındığını belirten Özken, “Gaziemir’e taşıma yaklaşık 20 bin lira. Çiğli Atatürk Organize Sanayi Bölgesi’ne ise küçücük bir yükü dahi 21 bin 750 liraya ulaşıyor. Havalimanı içerisinde dahi bir ürünü bir yerden bir yere 11 bin liraya taşıyorlar. Ayrıca küçük yükler birleştirilerek tek araçla taşınıyor ancak her firmaya ayrı ayrı yüksek bedeller yansıtılıyor. Örneğin 3, 5 ve 7 kiloluk ürünler tek araçta taşınmasına rağmen her firmaya ayrı ayrı ücret kesiliyor. Yani böylelikle bir araç Çiğli Atatürk Organize Sanayi Bölgesi’ne 21 bin liraya değil 400 bin liraya gitmiş oluyor. Önceden sistem şöyle işliyordu: Gümrük işlemleri tamamlandıktan sonra firmalar anlaşmalı nakliyecileriyle ürünlerini alabiliyordu. Bu nakliyeciler gümrük sahasına girip ürünü teslim alıyor ve fabrikaya götürüyordu. Şu an bu tamamen kaldırılmış durumda. Firma ise istediği bu yüksek fiyatları, aylık yaklaşık 4 milyon lira kira ödediklerini söyleyerek açıklıyor. Ancak bu durum sanayicinin maliyetini ciddi şekilde artırıyor” dedi.
“Görüşmeler var ama henüz bir şey elde edilemedi”
Konuyla ilgili sanayicilerin harekete geçtiğini ve bu sistemin kaldırılması için mücadele verdiğini de aktaran Özken, “Görüşmeler var. İzmir Valiliği ve Devlet Hava Meydan işletmeciliğiyle görüşüldüğünü biliyoruz fakat şu ana kadar elde edilmiş bir şey yok. Bu düzen hala devam ediyor. Bir an önce geri adım atılması şart” diye konuştu.