İran yönetimi, ABD tarafından sunulan 15 maddelik öneriye ilişkin değerlendirmesini tamamladı. Tahran’ın hazırladığı yanıtın, diplomatik arabulucular üzerinden karşı tarafa iletildiği bildirildi. Sürecin bundan sonraki aşamasında gözler Washington’dan gelecek geri bildirime çevrildi.
Yetkili kaynaklara göre İran, mevcut teklif karşısında net şartlar ortaya koyarak sürecin ancak belirli güvenlik ve siyasi garantilerle ilerleyebileceğini ifade etti.
“Saldırılar son bulmalı, güvence verilmeli”
İran’ın yanıtında en dikkat çekici başlıkların başında güvenlik talepleri yer aldı. Tahran yönetimi, saldırılar ve suikast girişimlerinin tamamen sona erdirilmesini şart koştu.
Bununla birlikte, benzer bir çatışma sürecinin tekrar yaşanmayacağına dair somut ve uluslararası geçerliliği olan güvenceler talep edildi.
Ayrıca savaş nedeniyle oluşan zararların açık şekilde tanımlanması ve tazminat mekanizmalarının garanti altına alınması gerektiği vurgulandı.
Bölgesel kapsam vurgusu
İran, yalnızca iki ülke arasındaki gerilimin değil, bölge genelindeki çatışma dinamiklerinin de ele alınmasını istedi.
Tahran yönetimi, sürecin tüm tarafları kapsaması gerektiğini belirterek, bölgedeki “direniş grupları” dahil olmak üzere geniş çaplı bir ateşkes ve kalıcı barış ortamı talep etti.
Hürmüz Boğazı mesajı: “Egemenlik tartışmaya açık değil”
Yanıtta öne çıkan bir diğer başlık ise Hürmüz Boğazı oldu. İran, bu bölge üzerindeki egemenliğinin “doğal ve yasal hak” olduğunu vurguladı.
Tahran, karşı tarafın vereceği taahhütlerin uygulanabilirliğinin garanti altına alınması gerektiğini belirterek, olası bir anlaşmanın sahada karşılık bulmasının şart olduğunu ifade etti.
Önceki müzakerelerden farklı bir çerçeve
İranlı kaynaklar, iletilen yanıtın daha önce İsviçre’nin Cenevre kentinde gerçekleştirilen görüşmelerde dile getirilen taleplerden farklı bir çerçeveye sahip olduğunu belirtti.
Bu durum, Tahran’ın mevcut süreci daha temkinli ve sert koşullar üzerinden yürütme eğiliminde olduğuna işaret ediyor.
ABD’ye sert eleştiri: “Müzakere söylemi güven vermiyor”
İran cephesi, ABD’nin diplomasi vurgusuna da mesafeli yaklaşıyor. Tahran’a göre Washington yönetiminin müzakere söylemi güvenilir bulunmuyor.
İranlı yetkililer, ABD’nin geçmiş süreçlerde müzakereler devam ederken askeri adımlar attığını hatırlatarak, benzer bir senaryonun tekrar edilebileceği endişesini dile getirdi.
Bu kapsamda ABD’nin söylemlerinin, uluslararası kamuoyunu etkilemeye yönelik bir strateji olabileceği ve sahadaki olası askeri planlara zaman kazandırmayı hedeflediği iddia edildi.
Süreçte kritik bekleyiş
İran’ın yanıtını iletmesinin ardından süreç yeni bir aşamaya girdi. Taraflar arasındaki gerilimin düşürülüp düşürülmeyeceği, ABD’nin vereceği karşılık ve ortaya koyacağı yeni adımlarla netleşecek.
Diplomasi trafiğinin önümüzdeki günlerde hız kazanması beklenirken, bölgedeki gelişmeler küresel dengeler açısından yakından izleniyor.