Son Mühür/ Yağmur Daştan - Bayram planı yapanlar için kritik uyarı geldi. TÜBA Çevre, Biyoçeşitlilik ve İklim Değişikliği Çalışma Grubu Üyesi Prof. Dr. Doğan Yaşar, Doğan Yaşar, Sahra Çölü kaynaklı çöl tozlarının Türkiye genelinde etkisini artıracağını belirterek özellikle önümüzdeki günlerde dışarıda uzun süre vakit geçirecek vatandaşın dikkatli olması gerektiğini söyledi. Hava sıcaklıklarının yükselmesiyle birlikte yoğunluğun artacağını vurgulayan Yaşar, bayram boyunca hem çöl tozları hem de artan polenlerin birleşimiyle sağlık açısından riskli bir tablo oluşabileceğine işaret etti. Yaşar, çöl tozlarının artık daha yoğun şekilde hissedildiğini belirterek, “Çöl tozları, Sahra’dan itibaren yurdumuza oldukça etkili bir şekilde gelmeye başladı. Daha önce yavaş yavaş geliyordu ama şimdi etkisi arttı. Havalar yavaş yavaş ısınıyor. Havanın sınması demek, çöl tozlarının da artması demek. Yani bahar alerjisi için ana faktör hazır. Alerjisi olanlar partikül tutucu maske takmaya başlasınlar” dedi.
“Aslında doğanın gübresi”
Çöl tozlarının doğa açısından önemine dikkat çeken Yaşar, “Çöl tozları aslında bir tür gübredir. Dünyada her yıl yaklaşık 2 milyar ton çöl tozu çöllerden kalkar ve tüm dünyaya taşınarak doğal bir gübreleme sağlar. Yaşamın temel unsurlarından biridir. İçlerinde çeşitli mineraller, nitratlar ve silikatlar bulunur; hatta amino asitlere kadar pek çok bileşen içerir” diye konuştu.
“Bir anda bahar gelecek”
Önümüzdeki günlerde hava sıcaklıklarının artacağına işaret eden Yaşar, “Pazar gününe kadar havada yoğunluk devam edecek, ardından kısa süreli bir azalma görülebilir. Ancak çöl tozları yeniden etkili olacak. Önümüzdeki 15-20 gün boyunca aralıklarla çöl tozu taşınımı bekleniyor. Bu durum doğa açısından oldukça faydalı; çünkü çöl tozları toprağı besleyerek tarımsal verimliliği artırıyor. Ancak bazı insanlar için aynı durum sağlık açısından olumsuz etkiler yaratabiliyor. Önümüzdeki haftadan itibaren hava mutlaka ısınacaktır. Isınınca doğa bir anda canlanacak. Hani ‘bahar geldi’ diyoruz ya, gerçekten bir anda bahar gelecek. Baharın gelmesi demek, örneğin tek bir çam ağacından yaklaşık 12,5 milyar polen salınması demektir. Yani havada askıda bulunan katı maddeler ciddi şekilde artacak” ifadelerini kullandı.
“Göz yaşarması, hapşırma, baş ağrısı”
Bu yoğunluğun insan sağlığı üzerindeki etkilerine de değinen Yaşar, “Bu artış, çöl tozlarıyla birleştiğinde insan vücuduna giren bazı elementlerin miktarı da artacaktır. Bu durum kişiden kişiye farklı etkiler gösterir. Örneğin magnezyum gibi bir element sizde zaten yeterliyse, üzerine çöl tozlarıyla birlikte daha fazla alındığında göz yaşarması, hapşırma, baş ağrısı gibi etkiler görülebilir. Önümüzdeki 15-20 gün boyunca bu tür etkiler belirgin şekilde hissedilebilir” dedi.
“Dışarı çıkmamakta fayda var”
Vatandaşa uyarılarda bulunan Prof. Dr. Yaşar, “Yağışlarla birlikte görülen ‘kırmızı yağmur’ ise Sahra kaynaklı demir içerikli tozlardan kaynaklanıyor. Bu tozlar, doğa için önemli elementler barındırsa da havadaki partikül miktarını artırarak hassas bireylerde çeşitli rahatsızlıklara neden olabiliyor. Alınabilecek önlemler arasında özellikle yoğun günlerde dışarıda uzun süre kalmamak yer alıyor. Dışarı çıkmamakta fayda var. Çünkü etkiler çok hızlı başlıyor. Örneğin bazı kişilerde gün boyu süren hapşırık krizleri görülebiliyor. Kimisinin gözleri yaşarıyor, kimisinin başı ağrıyor, kimisinde ise çam polenleri nedeniyle ciltte kabarma ve alerjik reaksiyonlar ortaya çıkıyor. Polenler vücuda temas ettiği anda etkisini gösterebiliyor. Artık bahar alerjisi dönemine girdik. Önümüzdeki haftadan itibaren bu etkiler daha belirgin hissedilecek” diye konuştu.