Son Mühür / Yağmur Daştan- Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) açıkladığı mayıs ayı verilerine göre, yıllık tüketici enflasyonu yüzde 32,61, üretici enflasyonu ise yüzde 28,93 oldu. Mayıs ayında tüketici fiyatları aylık bazda yüzde 1,71 artarken, üretici fiyatlarındaki yükseliş yüzde 2,75’i buldu. Açıklanan verileri değerlendiren ekonomist Dr. Ayhan Bülent Toptaş, enflasyonun yaklaşık bir senedir yüzde 30 ila 33 bandına sıkışıp kaldığına dikkat çekerek bu kronik duraklamayı "patinaj" olarak nitelendirdi. Merkez Bankası'nın attığı sıkılaşma adımlarına ve enflasyon hedefini yüzde 24'e revize etmesine rağmen fiyat artışlarının hız kesmediğini belirten Toptaş, asgari ücret, emekli ve memur maaşları için ‘zam’ mesajı verdi.
“Gözler 11 Haziran’daki toplantıda”
“Son enflasyon rakamı yıllık yüzde 32,61 aylık artış da 1,71. Burada en dikkati çeken konu 2025 yılının temmuz ayından bu yana yıllık enflasyon yüzde 30 ila 33 bandında seyrediyor” sözleriyle açıklamalarına başlayan Toptaş, “Bu patinaj enflasyonun düşmesinde sorun olduğunu gösteriyor. 11 Haziran’da Para Politikası Kurulu var. Bir senedir takılı kalmış enflasyon karşısında Merkez Bankası nasıl karar alacak onu görmemiz gerekiyor. Bu duraklama halini nasıl aşacağımız çok önemli. Aslında onlar da durumun farkında olduğu için 23 Mayıs’ta ihtiyati tedbirler getirerek kredili mevduat hesapları KOBİ ve ticari kredilerde büyüme sıralamalarını aşağıya çektiler ve kredi genişlemesini kontrol altına alma kararı verdiler. 17 Mayıs tarihli enflasyon raporunda da enflasyon hedefini yenileyerek yüzde 16’dan 24’e çıkarmışlardı. Gerekli tedbirleri alacakları konusunda da mesajlar vardı. Ancak tüm bunlara rağmen enflasyon yine bildiğimiz gibi geldi. Şimdi gözler Para Politikası Kurul toplantısında. Orada nasıl bir tavır konulacağı çok önemli. Politika faizi, haftalık repo oranı yüzde 37. Bu tabela faizi olarak görünür ve uygulamada yüzde 40 seviyelerinde yansır. Bunu korumak zorundalar, yükseltmeleri biraz zor.
“Yeni zam için baskılar artacaktır”
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in “Türkiye’de beş kişilik bir ailenin 11,5 milyon TL’lik alım gücü var” açıklamalarının hatırlatılması üzerine de Toptaş, “Gıda fiyatları ve alkolsüz içeceklerde yüzde 33 artış var. Bu da dar gelirli açısından hiç açıcı değil. Konut ve kira oranları da oldukça yüksek. TÜİK’in hane halkının harcamaları yüzde 26,7’lerden yüzde 17,3’e gerilediği ifade ediliyor. Diğer yana bakıp konut, ulaştırma ve gıdayı topladığımızda bu harcamaların bütçeleri çok zorladığını görüyoruz. Bu verilerden hane halkına bir şey çıkmaz. Belki asgari ücrete temmuzda bir zam söz konusu olabilir. Yüzde 16 ile başlanan yılda ona göre bir asgari ücret verilmişti ama bu çok kısa sürede buharlaştı. Şimdi hedef yüzde 24 ile revize edildi. Önümüzde 11 Haziran kararı ve temmuz ayı var. Asgari ücret, emekli ve memur maaşlarına zam konularının gündeme gelmesini bekliyoruz. Asgari ücrete de bir zam yapılmalı. Emekli ve memur maaşlarının da bu doğrultuda değerlendirilmesi gerekiyor. Asgari ücrete zam yapılması noktasında hükümete baskılar da artacaktır” ifadelerini kullandı.
“Yeni reformlara ihtiyacımız var”
Son olarak “Dünyada bizim kadar enflasyon rakamlarını takip eden bir başka millet yok” sözleriyle devam eden Toptaş, “Halkımızı çalışkan şekilde verimliliği artıracak ekonomi politikalarıyla yönlendirmemiz gerekiyor. Vatandaşı hep pasifize eden bir kültür var. Atatürk’ün ‘Türk, öğün, çalış, güven’ mesajı vardı. Sürekli birilerinden bir şey bekliyoruz; dışarıdan para gelecek onlar da zam yapılacak söylemleri var. Bizim bunları aşmamız lazım. Yapısal olarak yeni reformlara ihtiyacımız var” diye konuştu.