Son Mühür - Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) borcu bulunan emekliler ile dul ve yetim aylığı alan kişilerin maaşlarından kesinti yapılmasının önünü açan düzenleme, 1 Ocak itibarıyla yürürlüğe girdi. Aylığı 20 bin lira civarında olan ve geçim sıkıntısı çeken emeklilerin, ATM’den maaşlarını çekerken otomatik kesintilerle karşılaşabileceği belirtiliyor. Söz konusu uygulama, halihazırda açlık sınırının altında gelirle hayatını sürdürmeye çalışan emeklilerde ciddi bir endişeye neden oldu.
Otomatik kesinti olacak
Meclis’te 2025 yılının son günlerinde kabul edilen SGK Kanunu’ndaki değişiklikle birlikte, Sosyal Güvenlik Kurumu’na borcu bulunan ve kurumdan aylık alan kişilerin maaşlarından otomatik kesinti yapılmasının önü açıldı. Uygulama, 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi.
Düzenlemeye göre SGK’ye prim borcu, genel sağlık sigortası borcu ya da idari para cezası bulunan kişilerin aylıklarından, yüzde 25’i geçmemek şartıyla kesinti yapılabilecek. Kesintilerin hangi usul ve esaslarla uygulanacağı ise SGK tarafından belirlenecek.
4'te 1'lik kesinti
Resmî adı “ölüm aylığı” olan dul ve yetim aylıkları, hayatını kaybeden sigortalının eşi ve çocuklarına belirli oranlarda ödeniyor. Mevzuata göre çocuklarla birlikte aylık alan eşe yüzde 50 oranında ödeme yapılırken, çocuk bulunmaması durumunda bu oran yüzde 75’e çıkıyor.
Çocukların hak sahipliği ise yaş, eğitim durumu, sigortalılık durumu ve evlilik gibi kriterlere göre belirleniyor. Bazı koşullarda ise vefat eden kişinin anne ve babası da ölüm aylığından faydalanabiliyor. Ölüm aylığı bağlanan birçok kişi için bu ödeme tek geçim kaynağı durumunda.
Detaylar belli oldu
Öte yandan sigorta primlerinin eksik ya da düşük yatırılması nedeniyle ölüm aylıkları genellikle düşük tutarlarda kalıyor. Yeni düzenleme sonrasında ölüm aylıklarında uygulanacak en düşük ödeme tutarları da belli oldu. Buna göre; yüzde 25 hisseye göre bağlanan dul ve yetim aylıkları 5 bin lira, yüzde 50 hisseye göre bağlanan aylıklar 10 bin lira, yüzde 75 hisseye göre bağlanan aylıklar ise 15 bin lira olacak.
Bu kapsamda, vefat eden ebeveyninden yüzde 25 oranında yani 5 bin lira yetim aylığı alan bir çocuktan aylık 1.250 liraya kadar kesinti yapılabilmesi mümkün hale geliyor. Benzer şekilde, çocuğu bulunmayan ve yüzde 75 oranında en düşük seviyeden dul aylığı alan bir eşin maaşından da kesinti uygulanabileceği belirtiliyor.