Son Mühür - Euro NCAP’in 2026 sonrası için belirlediği yeni kriterlere göre, temel işlevler için fiziksel erişim sunmayan araçların güvenlik puanı doğrudan düşürülecek. Sinyal, dörtlü flaşör ve klima gibi kritik fonksiyonların yalnızca dokunmatik ekran üzerinden kontrol edilmesi, bazı modellerin beş yıldız yerine dört yıldız almasına yol açabilecek.
İTO 52. Komite Başkanı Saim Aşçı ise sürücünün hayatını kolaylaştırmayan teknolojinin bir konfor unsuru değil, sistemli bir risk faktörü haline geldiği konusunda uyarıda bulundu.
Dikkat dağıtıyor
Araştırmalar, sürüş sırasında dokunmatik ekran kullanımının güvenliği ciddi biçimde tehdit ettiğini ortaya koyuyor. NHTSA verilerine göre, ekran üzerinden yapılan bir işlem sürücünün dikkatini yoldan ortalama 2 ila 3 saniye uzaklaştırıyor. Bu da saatte 90 kilometre hızla ilerleyen bir aracın yaklaşık 70 metreyi kontrolsüz şekilde kat etmesi anlamına geliyor.
Ayrıca dokunmatik kontrollerin, fiziksel tuşlara kıyasla hata yapma riskini yüzde 20 ila 25 oranında artırdığı belirtiliyor.
Kullanıcılar da aynı görüşte
Tüketici alışkanlıkları da üreticilerin teknoloji odaklı tasarımlarıyla her zaman örtüşmüyor. J.D. Power’ın araştırmalarına göre kullanıcıların yüzde 68’i, klima ve ses sistemi gibi temel işlevlerde fiziksel tuşları tercih ediyor. Güvenlik regülasyonları ve kullanıcı taleplerinin etkisiyle üreticilerin mekanik klima panellerine ve direksiyon üzerindeki gerçek tuşlara yeniden yönelmesi bekleniyor. Bu dönüşümün araç başına üretim maliyetlerini 200 ila 400 dolar arasında artırabileceği öngörülüyor.
Çin yasaklama kararı aldı
Otomobil tasarımındaki köklü değişiklikler, yasal düzenlemelere de yansımaya başladı. Çin, 1 Ocak 2027 itibarıyla güvenlik zafiyeti oluşturduğu değerlendirilen bazı donanımları yasaklama kararı aldı.
Dairesel direksiyon zorunluluğu kapsamında, sürücü yaralanmalarının yüzde 46’sına yol açtığı tespit edilen yarım kollu (yoke tipi) direksiyonlar, darbe emiş alanının yetersizliği gerekçesiyle teknik onaylarını kaybedecek.
Kaza sonrası elektrik sisteminin devre dışı kalması durumunda dışarıdan müdahaleyi zorlaştıran gömme kapı kolları ise tamamen yasaklanacak.
Ayrıca 2026’dan itibaren hidrolik frenlerin yerini “Elektronik Mekanik Frenleme” (EMB) sistemine bırakması öngörülüyor. Bu sistemle birlikte fren mesafesinin kısalması ve mekanik aksamın yerini daha hassas sensörlerin alması hedefleniyor.
Maliyet farkı yaratıyor
Dijitalleşme, satış sonrası hizmetlerde de önemli maliyet farkları doğuruyor. Dokunmatik bir multimedya ekranının onarım bedeli 15 ila 25 bin TL seviyesine çıkarken, fiziksel bir düğmenin değişimi 500 ila 1500 TL arasında gerçekleştirilebiliyor. Bu tablo, sigorta ve filo şirketleri tarafından yüksek maliyetli bir risk unsuru olarak değerlendiriliyor.