İzmir’de henüz 16 yaşındaki bir lise öğrencisinin yaşadığı büyük kişisel trajedi, tıp dünyasında devrim yaratabilecek bir teknolojik buluşun fitilini ateşledi.
Annesini kanser nedeniyle kaybetmenin derin üzüntüsünü yaşayan Melek Öztürk, başka ailelerin benzer acılar çekmemesi amacıyla geliştirdiği yapay zeka destekli teşhis sistemiyle bilim çevrelerinin dikkatini üzerine çekti. "ONCOMathRIX" adı verilen ve matematiksel modellemeyi tıp teknolojisiyle harmanlayan sistem, açık kaynak veriler üzerinde yapılan testlerde yüzde 97 gibi rekor bir başarı oranına ulaşarak patent aşamasına geldi.
Bir evladın acısından doğan bilimsel devrim
Sıdıka Rodop Anadolu Lisesi 10. sınıf öğrencisi Melek Öztürk’ün hayatı, annesi Zehra Öztürk’e önce pankreas, ardından böbrek üstü bezi kanseri teşhisi konulmasıyla zorlu bir sürece girdi. Tedavi boyunca tıbbi aksaklıklara ve teşhis süreçlerindeki iş yüküne bizzat şahit olan Melek, annesinin vefatıyla sarsılsa da bu acıyı toplumsal bir faydaya dönüştürme kararı aldı. Matematik ve biyolojiye olan tutkusunu, "başka anneler yaşasın" motivasyonuyla birleştiren genç kız, okulunun "Matrix" isimli matematik kulübünde öğretmenlerinin desteğiyle araştırmalarına başladı. Dijital patolojideki devasa veri yükünü analiz eden Melek, bu alandaki teşhis hatalarını minimize edecek bir sistem kurmak için kollarını sıvadı.
ONCOMathRIX: Matematiğin onkoloji ile stratejik buluşması
Araştırmalarını derinleştiren Melek Öztürk, projesini hayata geçirmek için Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden Doç. Dr. Kubilay Doğan Kılıç ile irtibata geçti. Başlangıçta genç bir öğrencinin merakı olarak görülen çalışma, Melek’in literatürdeki kritik eksikleri profesyonel bir bakış açısıyla sunması üzerine akademik bir boyut kazandı. Geliştirilen ONCOMathRIX sistemi, biyolojik verileri topolojik ve diferansiyel analiz yöntemleriyle işleyerek hücrelerdeki en küçük değişimleri bile yüksek hassasiyetle modelleyebiliyor. Özellikle böbrek hücresi karsinomu tanısında patologların iş yükünü hafifletmeyi amaçlayan bu sistem, histopatolojik görüntülerdeki gürültüleri temizleyerek bunları anlaşılır ısı haritalarına dönüştürüyor ve hastaya özel tedavi modelleri sunuyor.
Yüzde 97 başarı oranı ve uluslararası patent yolculuğu
Geliştirdiği yazılımın teknik detaylarını paylaşan Melek Öztürk, mevcut 537 açık kaynak veri seti üzerinden yapılan denemelerde sistemin doğruluk payının yüzde 97’ye ulaştığını belirtti. Projenin sadece bir yazılımdan ibaret olmadığını, aynı zamanda akademik bir makale ve patent süreciyle taçlandığını ifade eden Öztürk, fikri ve sınai mülkiyet hakları için gerekli başvuruları revize ettiklerini müjdeledi. Kendi yaşadığı travmanın diğer hastalar için bir ışık olmasını hedefleyen genç mucit, ONCOMathRIX’in kliniğe yansımasıyla birlikte teşhis süreçlerinin çok daha hızlı ve hatasız ilerleyeceğine inanıyor.
Akademik dünyadan tam not: Görüntü işlemede yeni bir çağ
Projenin danışmanlığını üstlenen Doç. Dr. Kubilay Doğan Kılıç, kişiselleştirilmiş tıp ve akıllı algoritmaların sağlık sektörünün geleceği olduğunu vurguladı. Melek'in yapay zeka ve görüntü işleme teknolojilerini kullanarak literatürdeki büyük bir boşluğu doldurduğunu belirten Kılıç, çalışmanın fikir ve uygulama aşamasının tamamen öğrenciye ait olduğunun altını çizdi. Sistemin sadece böbrek kanseriyle sınırlı kalmayıp, görsel tanı yapılan tüm tıbbi alanlarda kullanılabilme potansiyeline sahip olduğunu ifade eden Kılıç, projenin ticari ve akademik ayaklarının eş zamanlı olarak yürütüldüğünü açı.
Loading...
Türkiye’nin gururu: Eğitim camiasında "İlkin" heyecanı
Sıdıka Rodop Anadolu Lisesi Müdürü Zeynep Aslan ve Matematik Öğretmeni Erhan Erdoğan, Melek’in pes etmeyen azminin Türkiye’de bir ilke imza attığını belirttiler. TEKNOFEST ve TÜBİTAK gibi platformlarda da desteklenen projenin, lise düzeyindeki bir öğrenci tarafından onkoloji ve topoloji gibi ağır disiplinleri birleştirerek sunulmasının gurur verici olduğu vurgulandı. Okul yönetimi, imkansızı başararak tıp dünyasına adım atan öğrencilerini daha ileri taşımak için farklı kurumların da bu bilimsel seferberliğe katkı sunmasını bekliyor.