İzmir’in simgesi haline gelen ve kentin kahvaltı kültürünün vazgeçilmezleri arasında yer alan gevrekte fiyat güncellemesine gidildi. Hammadde ve işletme giderlerinde yaşanan artış, fırıncı esnafını yeni bir tarife uygulamaya yöneltti. Yapımındaki geleneksel yöntemler ve emek yoğun üretim süreci ise İzmir gevreğini diğer simit türlerinden ayıran en önemli unsurlar olarak öne çıkıyor.
Zamların nedeni: Un, susam ve odun fiyatları
Son dönemde un, susam ve odun gibi temel üretim girdilerinde yaşanan artışların yanı sıra işçilik ve kira giderlerindeki yükseliş, gevrekte fiyatların güncellenmesine neden oldu. Fırıncılar, artan maliyetlere rağmen kazançlarının düşmeye devam ettiğini belirtiyor.
İzmir gevreğini farklı kılan geleneksel üretim
İzmir gevreği, Türkiye’nin birçok kentinde yapılan simitlerden üretim tekniğiyle ayrılıyor. Diğer bölgelerde hamur soğuk pekmezle buluşturulurken, İzmir’de gevrek, kaynayan üzüm pekmezi dolu kazanlarda ön pişirmeden geçiriliyor.
Gece yarısından itibaren başlayan mesaiyle hamurlar özenle yoğruluyor, dinlendiriliyor ve halka haline getiriliyor. Ardından kaynar üzüm pekmezine daldırılan hamurlar, bol susama bulanarak meşe odunu ateşiyle ısınan taş tabanlı kara fırınlarda pişiriliyor. Bu yöntem, gevreğe o meşhur çıtırlığını ve altın rengini kazandırıyor.
Esnaf dertli: “Zam yaptık ama kazanç düştü”
Simit fırınında çalışan Cengiz Alkan, artan maliyetlerin esnafı zorladığını dile getirerek şunları söyledi:
“Geçen haftadan bu yana una, şekere, yağa ve daha birçok ürüne zam geldi. Eskiden 1 lirayken daha çok kazanıyorduk, şimdi 20 lira ama kazancımız azaldı. Zam yapmak istemeyiz ama mecbur kalıyoruz. Zam geldikçe satışlar düşüyor, bu da bizi zorluyor.”
“İyi gevrek pekmezde pişer”
Gevreğin gerçek lezzetinin üretim sürecinden geldiğini vurgulayan Alkan, İzmir gevreğinin diğer şehirlerdeki simitlerden farklı olduğunu belirterek, “Bizim ustalarımız hamuru yoğurur, dinlendirir, sonra kaynar üzüm pekmezine bandırır ve odun ateşindeki kara fırında pişirir. Bu simit değil, gevrektir. İzmir gevreğini bilen bilir,” ifadelerini kullandı.
Vatandaş tepkili ama vazgeçemiyor
Zamdan memnun olmadığını dile getiren İzmirli Serpil Payçu ise gevreğin kent kültüründeki yerini vurgulayarak, “20 lira pahalı ama gevrekten vazgeçemeyiz. Boyoz ve gevrek bizim için kahvaltının olmazsa olmazı. İzmir’in tadı başka yerde yok,” dedi.