Son Mühür- Türkiye, PISA (Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı) 2025 sonuçlarına göre sıralamasını tüm alanlarda yükseltirken fen bilimleri ve okuma becerilerinde OECD ortalamasının üzerinde performans gösterdi.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek,
''91 ülke arasında sıralamamız; fen bilimlerinde 15, okuma becerilerinde 18, matematikte 11 basamak yükseldi.
OECD ülkeleri arasında 2022’ye kıyasla her üç alanda puanını en fazla artıran Türkiye, son 10 yılda üç alanda da performansını sürekli artıran tek OECD üyesi oldu'' vurgusuyla ortaya çıkan tabloya dikkat çekti.
Doğu ve Batı arasında üçüncü bir yol...
Akademik kariyerini ABD'de sürdüren Türker Toker,
PISA 2025'de matematikte üst düzey öğrenci oranının en yüksek olduğu ilk 7 sistemin tamamı Asya’dan: Çin, Singapur, Chinese Taipei, Makao, Kore, Japonya ve Hong Kong.
Bunlar merkezi beklentinin, akademik disiplinin, güçlü temel bilginin, öğretmen rehberliğinin ve sınav kültürünün hâlâ oldukça güçlü olduğu sistemler'' hatırlatmasında bulundu.
Türkiye'nin Batı ve Doğu sistemleri arasında üçüncü br yol bulmuş olabilir mi? sorusunu gündeme getiren Toker,
''Türkiye farkında olarak veya olmayarak hibrit bir model oluşturmuş olabilir:
Doğu’nun akademik disiplinini ve ortak standartlarını korurken, Batı’nın beceri, bağlam ve problem çözme anlayışını sisteme eklemek.
Belki de doğru formül hiçbir zaman:
“Bilgi mi, beceri mi?” değildi.
Doğru sıra:
Önce bilgi → sonra beceri.
Önce temel → sonra yaratıcılık.
Önce bilişsel yük → sonra bağımsız problem çözme'' olmalıydı mesajı verdi.
En büyük başarı öğretmenlerin...
Akademisyen Osman Bak,
Türkiye'nin PISA Sınavlarındaki yükselişin (bana göre) nedenleri başlığı altında düşüncelerini dört ana başlık altında topladı.
''İşin teknik tarafını bir tarafa bırakırsak bu işte en büyük pay öğretmenlerindir (öğrencilerden sonra:). Öncelikle fedakar öğretmenleri tebrik etmek lazım.
İkinci olarak velileri tebrik etmek gerekir. Biz toplum olarak eğitime büyük önem veriyoruz, veliler çocuklarının geleceği için maddi/manevi büyük yatırım yapıyorlar. Veliler olmadan başarı yakalamak mümkün değil'' hatırlatmasında bulunan Osman Bak'a göre başarıyı getirenler şunlar...
1) MEB'in yaptığı en doğru şeylerden birisi kendi sınav sistemini PISA sınavına uygun hale getirmesiydi. Daha önceki OKS türü sınavlar PISA'dan çok farklıydı. Yeni nesil ya da beceri temelli soru tipleri her ne kadar eleştirilse de PISA yapısına en uygun sınavdır. Bu konuda bağlam temelli sınavlar da avantaj sağlayacaktır.
2) MEB'in bir diğer doğru hamlesi ise kendi Ölçme-Değerlendirme birimlerinde aktif olarak öğretmenleri çalıştırması ve bu konuda kaynak üretmesidir. Önceden sınav sistemine piyasa yön verirdi artık piyasa MEB'in çıkardığı örnek sorulara göre soru üretiyor. Yani sınavlarda nasıl soru sorulacağına artık MEB karar veriyor, MEB piyasaya yön veriyor.
3) İlk zamanlarda çok eleştirilse de bence artık piyasada güzel kaynaklar/sorular üretiliyor. Bu konuda öğretmenler uzmanlaştı, güzel sorular üretiyorlar. Dolayısıyla aslında PISA'nın provasını önceden yapabiliyoruz.
4) Dışardan pek fark edilmese de özellikle son yıllarda eğitim araştırmalarında önemli mesafe kat ettik. Eğitim fakültelerini sadece öğretmen yetiştiren kurum olarak görenler yanılıyor.
Eğitim fakültelerinde dünya çapında yayınlar üretiliyor. Bu araştırmaların çıktıları MEB'i besliyor.
Ayrıca MEB bünyesinde yüksek lisans, doktoralı uzman sayısı çok arttı. Bu süreçte herkesin emeği var.
