Yaşar Üniversitesi’nin öncülüğünde, Türkiye, Polonya ve Romanya ortaklığıyla yürütülen yapay zeka destekli ‘AI-CROPBREED’ projesi, tarım sektöründe dijital dönüşümün kapılarını aralıyor. TÜBİTAK ve Avrupa Birliği (AB) destekli bu uluslararası çalışma, Yaşar Üniversitesi Yazılım Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Süleyman Ünlütürk tarafından geliştirildi. Avrupa Birliği, Yüksek Öğretim, Araştırma, Geliştirme ve İnovasyon Fonlama Yürütme Ajansı (UEFISCDI) ile TÜBİTAK finansmanıyla hayata geçirilen proje; Yaşar Üniversitesi, Bursa Uludağ Üniversitesi, Bükreş Tarım ve Veterinerlik Üniversitesi ile Krakow Tarım Üniversitesi'nin ortak çalışmasıyla yürütülüyor. Yapay zeka, görüntü işleme ve veri analitiğini bir araya getiren proje, bitkisel üretimde verimlilik, sürdürülebilirlik ve kaliteyi artıracak yenilikçi çözümler sunarken, geliştirilen karar destek sistemleriyle tarımsal süreçlerde veri odaklı yönetim anlayışını güçlendirmeyi amaçlıyor.
Üretimde maliyetler aşağı çekiliyor
Projenin teknik detayları ve tarım sektörüne getireceği kolaylıklar hakkında bilgi veren Yaşar Üniversitesi Yazılım Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Süleyman Ünlütürk, bitki gelişiminin dijital yöntemlerle takip edilmesinin önemine değindi. Geliştirilen sistemin üreticilere sağladığı veri desteğini aktaran Prof. Dr. Ünlütürk, "AI-CROPBREED’in odaklandığı temel alanlardan biri, bitki gelişiminin dijital yöntemlerle izlenmesi ve değerlendirilmesi. RGB görüntüleme teknikleri ile yapay zeka tabanlı analiz yöntemlerinin birlikte kullanıldığı proje kapsamında, bitkilerin büyüme performansı, stres durumu, besin ihtiyaçları ve verim potansiyelleri yüksek doğrulukla analiz edilerek üreticilere veri temelli karar alma imkânı sunuluyor" dedi.
Akıllı tarım teknolojileri için önemli adım
Proje kapsamında kullanılan büyük veri ve makine öğrenmesi yöntemleri, tarımsal üretimin geleceğini şekillendirecek modellerin geliştirilmesine olanak tanıyor. Yeni bitki türlerinin iklim değişikliğine uyum sağlaması sürecine de katkı sunması beklenen çalışmanın bu yönüne dikkat çeken Prof. Dr. Ünlütürk, "Proje, ayrıca büyük veri ve makine öğrenmesi yöntemlerinden yararlanarak farklı çevresel şartlar altında bitki performansını öngörebilen modeller geliştiriyor. Böylece bu modeller sayesinde bitki özellikleri hızlı, temassız ve yüksek hassasiyetle ölçülebiliyor. Bu yaklaşımın, yeni bitki çeşitlerinin geliştirilmesine katkı sağlayarak iklim değişikliğine dayanıklı, yüksek verimli ve kaliteli ürünlerin geliştirilme süreçlerini hızlandırması bekleniyor" ifadelerini kullandı.
Uluslararası iş birliğiyle kaynaklar daha etkin kullanılacak
Üç ülkenin akademik birikimini bir araya getiren AI-CROPBREED projesi, sadece dijital bir izleme aracı olmakla kalmayıp aynı zamanda tarımda kaynak kullanımını optimize etmeyi hedefliyor. Proje ortakları olan Türkiye, Polonya ve Romanya'daki üniversitelerin yürüttüğü saha ve laboratuvar çalışmaları sayesinde, tarımsal üretim süreçlerinde su, gübre ve ilaç gibi girdilerin en doğru zamanda ve miktarda kullanılması sağlanacak. Bu uluslararası iş birliği modeliyle, küresel gıda krizine ve iklim krizinin getirdiği tarımsal risklere karşı sürdürülebilir, teknoloji odaklı ve küresel ölçekte uygulanabilir çözümler üretilmesi planlanıyor.