Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Kırgızistan’ın başkenti Bişkek’te yapılan Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü (KGAÖ) Zirvesi’nin ardından düzenlediği basın toplantısında Ukrayna krizi, ABD’nin barış planı ve Avrupa’nın güvenlik yaklaşımına ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu.
“Ukrayna devlet başkanlığı seçimi yapılmadı, meşruiyet kaybedildi”
Putin, Ukrayna yönetiminin savaş dönemi devlet başkanlığı seçimini gerçekleştirmeyerek büyük bir hata yaptığını söyleyerek şu ifadeyi kullandı:
“Ukrayna yönetimiyle anlaşmalara imza atmanın anlamı yok. Başkanlık seçimleri yapılmadığı için meşruiyet ortadan kalktı. Bu, stratejik bir hata.”
Putin, kimi Batılı aktörlerin “son Ukraynalı’ya kadar savaş” söylemini teşvik ettiğini savunarak bunun arkasında siyasi ve ekonomik çıkarlar olduğuna işaret etti.
ABD’nin barış planı: “28 maddelik taslak bize iletildi”
Putin, ABD yönetiminin hazırladığı barış planına ilişkin sürecin ayrıntılarını ilk kez paylaştı. Alaska ve Cenevre’de yapılan temaslara işaret eden Putin, planın oluşum sürecini şöyle anlattı:
“Başlangıçta ortada net bir taslak yoktu. Sadece tartışılması teklif edilen konular vardı. Daha sonra 28 maddelik olası anlaşma listesi oluşturuldu. Bize de belirli kanallar üzerinden iletildi ve inceledik.”
Planın dört ana bileşene ayrıldığı bilgisini veren Putin, bazı maddelerin Rusya’nın pozisyonuyla örtüştüğünü, bazı başlıkların ise hâlâ masada konuşulması gerektiğini söyledi.
“Avrupa’ya saldırma niyetimiz hiçbir zaman olmadı”
Avrupa’da zaman zaman gündeme gelen “Rusya saldıracak” söylemlerini reddeden Putin, bu iddiaları “komik” olarak nitelendirdi:
“Avrupa’ya saldırmak gibi bir niyetimiz olmadı. Bu tamamen yalan. Fakat bunu duymak istiyorlarsa kayda geçirelim. Avrupa’nın ortak güvenliği için ciddi bir müzakere sürecine ihtiyaç var.”
Washington ile yeni görüşme: “Amerikan temsilcileri Moskova’ya geliyor”
Putin, gelecek haftanın ilk yarısında ABD’li temsilcilerin Moskova’ya gelerek planın tüm bileşenlerini görüşeceğini açıkladı.
ABD ile stratejik istikrar konularında çalışmaya hazır olduklarını söyleyen Putin, nükleer denemelerle ilgili hazırlıklara yönelik talimatının da bu başlık altında değerlendirilebileceğini belirtti.
“Abu Dabi’de Rus ve Ukrayna özel servisleri görüştü”
Putin, Birleşik Arap Emirlikleri’nin başkenti Abu Dabi’de Rus ve Ukraynalı özel servis temsilcilerinin bir araya geldiğini doğrulayarak şu bilgileri paylaştı:
“Taraflar özellikle insani konular ve esir asker takası üzerinde çalıştı. ABD temsilcisinin görüşmeye katılması bizim için beklenmedik bir durumdu ancak temas sağlandı.”
Telefon görüşmesi sızıntısı: “Yasalarımıza göre suçtur”
ABD Başkanı Donald Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff ile Kremlin dış politika danışmanı Yuriy Uşakov arasında yapıldığı iddia edilen telefon görüşmesinin medyaya sızması hakkında konuşan Putin, “Bu gerçek de olabilir, yalan da. Ancak yasalarımıza göre suçtur.” değerlendirmesinde bulundu.
Putin, Witkoff’un “Rus meslektaşlarına karşı nazik davranmakla” suçlanmasını anlamsız bularak, “Herkes kendi ülkesinin çıkarını savunur. Yaptırımlar ise ilişkileri zedeliyor.” dedi.
Donbas ve cephe hattı: “Hedefimize ulaşacağız”
Putin, Donbas bölgesindeki çatışmaların geleceğine ilişkin soruya sert bir yanıt vererek:
“Ukrayna birlikleri konuşlandıkları topraklardan çekildiğinde çatışmalar sona erer. Çekilmezlerse hedeflerimize silah yoluyla ulaşacağız.”
Rus ordusunun cephede ilerleyişine değinen Putin, Donetsk bölgesindeki Krasnormayesk (Pokrosvk) ve Dimitrov (Mirnograd) kentlerinin kuşatıldığını, Krasnormayesk’in yüzde 70’inin Rus güçlerinin kontrolüne geçtiğini ifade etti.
Putin’e göre Ukrayna ordusu sadece ekim ayında 47 bin asker kaybetti.
“Ukrayna ile anlaşmak istiyoruz ama şu an hukuken mümkün değil”
Putin, Ukrayna’da birçok kişinin Rusya ile uzun vadeli ilişkiler istediğini iddia ederek, hukuki engeller nedeniyle masaya oturulamadığını söyledi:
“Ukrayna ile anlaşmaya varmak istiyoruz ancak mevcut yönetimin meşruiyet sorunu nedeniyle bu şu anda mümkün değil.”
AB’nin dondurulmuş Rus varlıklarına el koyma planı: “Karşılık hazırlanıyor”
Avrupa Birliği’nin dondurulmuş Rus varlıklarına el koyma planına da değinen Putin, Rus hükümetinin buna karşı bir yanıt hazırladığını belirtti.