Her gün otobüse biniyor ama o ters koltukların neden orada olduğunu pek düşünmüyordu. Çoğu yolcu gibi o da bazen ters oturunca başının döndüğünü fark ediyordu. Hatta kısa mesafede bile mide bulantısı yaşayanlar oluyordu. Şimdi ise bu tasarımın tesadüf olmadığı anlaşıldı.
Alçak taban tasarımı iç yerleşimi değiştiriyor
Modern şehircilik anlayışında toplu taşımanın erişilebilir olması öncelik haline geldi. Özellikle yaşlıların, çocuklu ailelerin ve engelli yolcuların araca daha rahat binip inebilmesi için alçak tabanlı otobüsler yaygınlaştı.
Ancak otobüs tabanının yere daha yakın olması, mekanik aksamın ve tekerlek yuvalarının iç mekânda daha fazla yer kaplamasına yol açtı. Tekerleklerin üzerinde oluşan bu yüksek bölümlere düz koltuk yerleştirmek fiziksel olarak mümkün olmuyor. İşte tam burada ters koltuk çözümü devreye giriyor.
Alan kaybını önlemek için tercih ediliyor
Mühendisler, tekerlek üstündeki çıkıntılı alanları boş bırakmak yerine bu bölgelere tekerlek formuna uygun şekilde ters ya da karşılıklı koltuk yerleştiriyor. Böylece hem alan kaybı önleniyor hem de araç içi düzen korunuyor.
Karşılıklı dörtlü oturma düzeni sayesinde oturma kapasitesi optimize ediliyor. Yani mesele sadece yerleştirme değil, aynı zamanda yolcu kapasitesini artırma çabası. Küçük bir alan bile boşa gitmesin diye hesap yapılıyor.
Hareket hastalığına neden olabiliyor
Ters koltukta oturduğunda bazı yolcularda mide bulantısı ve baş dönmesi görülüyor. Tıp literatüründe bu durum “hareket hastalığı” olarak tanımlanıyor. İç kulaktaki denge mekanizmasının algıladığı fiziksel hareket ile gözlerin algıladığı ters yönlü görüntü arasında bir çelişki oluşuyor. Beyin bu iki farklı veriyi aynı anda işleyemeyince fizyolojik bir tepki ortaya çıkıyor.
Kısacası o koltuklar gelişi güzel yerleştirilmiş değil. Arkasında şehir planlaması, erişilebilirlik ve ciddi bir mühendislik hesabı var. Rahatsız edici bulunabilir ama tasarımın temelinde zorunluluk yatıyor. Bundan sonra ters koltuğa oturduğunda, sebebini en azından biliyor olacak.