Son Mühür/Merve Turan- İzmir Büyükşehir Belediyesi İZSU Genel Müdürlüğü, artan kuraklık riskine karşı hem mevcut su kaynaklarının daha verimli kullanılması hem de yeni kaynakların devreye alınması amacıyla üç aşamalı bir planı uygulamaya aldı. Çalışmalar kapsamında Tahtalı Barajı’ndaki ölü hacmin değerlendirilmesi, bulut tohumlama yöntemi ve deniz suyu arıtma tesisi projeleri öne çıkıyor.
Mevcut sistemden yüzde 28 oranında ek kapasite
İZSU’nun Nisan 2025’ten bu yana hayata geçirdiği önleyici ve planlı uygulamalar sayesinde, İzmir’in günlük içme suyu ihtiyacının yüzde 28’i yeni bir kaynak oluşturulmadan karşılanıyor. Altyapı iyileştirmeleri ve su yönetimindeki verimlilik artışıyla sağlanan bu oran, kısa vadeli önlemlerin etkisini ortaya koyuyor. Aynı zamanda kısa, orta ve uzun vadeli su yönetimi planları eş zamanlı olarak yürütülüyor.
Bulut tohumlama için teknik ve bilimsel süreç
Kamuoyunda sıkça tartışılan bulut tohumlama yöntemi de İZSU’nun gündemindeki alternatif uygulamalar arasında yer alıyor. Yağış potansiyeli taşıyan bulutlardan düşen yağmur miktarını artırmayı hedefleyen yöntemle ilgili hazırlanan teknik raporlar, üniversitelerden alınan bilimsel görüşlerle birlikte Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na sunuldu. Bakanlık nezdindeki değerlendirme sürecinin sürdüğü bildirildi.
Tahtalı Barajı’nda ölü hacim acil durumlar için hazır tutulacak
İzmir’in başlıca içme suyu kaynaklarından Tahtalı Barajı’nda, pompaların erişim alanı dışında kalan ve “ölü hacim” olarak tanımlanan bölümdeki suyun, acil durumlarda sınırlı ve kontrollü biçimde kullanılması planlanıyor. Yağışlı dönemde barajda birikecek su miktarına göre sistemin hazırda tutulacağı belirtildi. Benzer uygulamanın Gördes Barajı’nda hayata geçirildiği, son yedi ayda ölü hacimden saniyede ortalama 968 litre suyun İzmir’e ulaştırıldığı ifade edildi.
Deniz suyu arıtma tesisi için Ahmetbeyli öne çıkıyor
İZSU’nun orta ve uzun vadeli projeleri arasında deniz suyu arıtma tesisi de bulunuyor. Seferihisar Ahmetbeyli’de kurulması planlanan tesis için yer belirleme çalışmaları tamamlanırken, ilgili kurum ve kuruluşlardan görüş ve izinlerin alınmasına yönelik yazışmaların sürdüğü kaydedildi.
Barajlardaki düşüş, önlemlerin önemini artırdı
Kuraklığın etkisiyle Tahtalı Barajı’na gelen yıllık su miktarında ciddi gerileme yaşandı. 2021’de 150 milyon metreküp olan yıllık giriş, 2022’de 83 milyon metreküpe, 2023’te 47 milyon metreküpe, 2024’te 42 milyon metreküpe, 2025’te ise 28 milyon metreküpe düştü. Bu tablo, kısa vadeli tasarruf ve verimlilik çalışmalarının neden hayati olduğunu ortaya koydu.
Kayıp-kaçak oranında düşüş, milyonlarca metreküp tasarruf
Altyapı yenileme, aktif kaçak tespiti ve basınç yönetimi çalışmaları sonucunda İzmir kent merkezinde kayıp-kaçak oranı yüzde 27,17’den yüzde 24,80’e indirildi. Yüzde 2,37’lik bu düşüşle yaklaşık 5,6 milyon metreküp suyun sistemde kalması sağlandı. Elde edilen tasarrufun, on binlerce hanenin yıllık su ihtiyacına denk geldiği belirtildi.
Yer altı suyu yatırımlarıyla ek kapasite
Yer altı su kaynaklarının daha etkin kullanımı için kent genelinde çok sayıda kuyu yenilenerek devreye alındı. Göksu, Sarıkız ve Menemen bölgelerinde yenilenen kuyulardan saniyede toplam 1.016 litre su sağlanırken, Halkapınar’daki çalışmalarla saniyede 375 litre ek kapasite elde edildi. Bu yatırımlarla sisteme kazandırılan ilave su miktarı yaklaşık 7,8 milyon metreküpe ulaştı.
Güzelhisar Barajı ve tasarruf önlemleriyle 14,2 milyon metreküp kazanım
Aliağa’daki Güzelhisar Barajı için uzun süredir kullanılmayan isale hattı yenilenerek yeni pompalar devreye alındı. Barajdan kente saniyede 640 litre su iletilmeye başlanırken, bu miktarın İzmir’in günlük su ihtiyacının yaklaşık yüzde 8,5’ine karşılık geldiği açıklandı. Temmuz 2025 itibarıyla barajdan sağlanan toplam su miktarı 8,4 milyon metreküp oldu. Gece planlı su kesintileri, park ve bahçe aboneliklerinin iptali ile kademe uygulaması sayesinde ise son 8 ayda toplam 14,2 milyon metreküp su tasarrufu sağlandı.