Son Mühür/ Osman Günden - İzmir Büyükşehir Belediyesi, kentin simgelerinden olan palmiye ağaçlarını tehdit eden kırmızı palmiye böceğine karşı önemli bir adım attı. Türkiye’de ilk kez İzmir’de hayata geçirilen sismik sensör uygulamasıyla Kültürpark ve Cumhuriyet Meydanı’ndaki 750 palmiye ağacı koruma altına alındı. Yapay zeka destekli sistem sayesinde 20 tarihi ağaç yok olmaktan kurtarıldı.
Park ve Bahçeler Dairesi Başkanlığı tarafından yürütülen projede, palmiye ağaçlarına yerleştirilen sensörler, böceğin gövde içinde yarattığı sismik hareketleri algılıyor. Bu veriler, yapay zeka tarafından analiz edilerek mobil uygulama üzerinden yetkililere iletiliyor. Böylece enfekte ağaçlar hızlı şekilde belirlenip ilaçlama ekipleri tarafından müdahale ediliyor.
Kültürpark Şube Şefi Halit Tuğsan Özbek, kırmızı palmiye böceğinin kent geneline yayıldığını belirterek şunları söyledi “Kültürpark ve Cumhuriyet Meydanı’ndaki tüm palmiyelere sensör yerleştirdik. 7 kişilik ekibimiz, gelen alarmlara göre ağacın durumunu kontrol ediyor ve gerekli ilaçlamayı yapıyor. 20 ağacımız riskli durumdaydı, müdahalelerle kurtarıldı. Amacımız bu sistemi tüm İzmir’e yaymak.”
Eski yöntemlerin yerine lokal ve etkili çözüm
Kırmızı palmiye böceği dışarıdan fark edilmiyor ve ancak ileri aşamada ağaçtaki solgunlukla kendini belli ediyor. Özbek, eski yöntemlerde yoğun ilaçlama yapmak gerektiğini, yeni sistemin ise lokal müdahale ile hem ağacı hem çevreyi koruduğunu vurguladı.
Enfeksiyon tespit edildiğinde, ağacın tepesinden, gövdesinden veya toprak altından ilaçlama yapılıyor. Bu yöntem, dünyada sayılı örneği bulunan ve Türkiye’de ilk kez İzmir’de uygulanan bir mücadele modeli olarak öne çıkıyor.
Ağaçları içten yok eden tehlike
Kırmızı palmiye böceği, ithalat yoluyla Türkiye’ye girdi ve son yıllarda İzmir’de yaygınlaştı. Bıraktığı kurtçuklar, ağacın gövdesindeki lifli dokuda tüneller açarak besleniyor, gövdeyi içten çürütüyor ve ağacın ölümüne yol açıyor. Hastalık, dışarıdan belirti vermediği için geç fark edildiğinde ağacın devrilmesine ve yok olmasına neden oluyor.
İzmir Büyükşehir Belediyesi, bu çalışmayla yalnızca kentin simgesi olan ağaçları korumakla kalmıyor, aynı zamanda devrilen ağaçların yaratabileceği can ve mal kaybını da önlemeyi hedefliyor. Proje, önümüzdeki dönemde kent genelinde uygulanarak yaygınlaştırılacak.