Son Mühür - İran’da petrol depoları ve rafinerilere yönelik saldırıların ardından yükselen yoğun duman bulutları, “asit yağmuru” ve “siyah yağmur” ihtimalini gündeme taşıdı. Iranian Red Crescent Society, yangınlar nedeniyle atmosfere yüksek miktarda kirletici gaz ve partikül salındığını belirterek vatandaşları uyardı.
İran medyasında yer alan haberlerde, yangınlardan kaynaklanan dumanın yağışla birleşmesi durumunda zararlı kimyasalların yağmur damlaları aracılığıyla yeryüzüne inebileceği aktarıldı.
Meteoroloji Danışmanı Orhan Şen ise kirleticilerin atmosferde yükselerek farklı bölgelere taşınabileceğini, ancak mevcut hava koşulları çerçevesinde Türkiye açısından bir risk öngörülmediğini ifade etti. Şen, söz konusu kirleticilerin genellikle 1.000 ila 3.000 metre seviyelerine kadar çıkabildiğini ve bulut sistemleriyle birleşmeleri halinde asit yağışına neden olabileceğini kaydetti.
Asit yağmuru nasıl oluşur?
Uzmanların değerlendirmelerine göre petrol ve akaryakıt depolarının yanması sırasında atmosfere sülfür dioksit (SO₂), azot oksitler (NOₓ), çeşitli hidrokarbonlar ve kurum partikülleri salınıyor. Bu kirletici gazlar, havadaki nemle tepkimeye girerek asidik bileşiklerin oluşmasına yol açabiliyor.
Yağış gerçekleştiğinde söz konusu maddeler “asit yağmuru” şeklinde yeryüzüne düşebiliyor. Duman ve kurum yoğunluğunun yüksek olduğu hallerde ise yağmur damlaları koyu ya da siyaha yakın bir renkte görülebiliyor; bu durum kamuoyunda “siyah yağmur” olarak ifade ediliyor.
İran Kızılay'ından açıklama geldi
İran Kızılayı’nın açıklamalarında, bu tür bir yağışın ciltte tahrişe, solunum yollarında rahatsızlıklara ve gözlerde yanma hissine neden olabileceği vurgulandı. Bu nedenle yağış anında mümkün olduğunca kapalı alanlarda kalınması, yağmur suyuna doğrudan temas edilmemesi ve açık su kaynaklarının tüketilmemesi gerektiği ifade edildi.
Kurum, Telegram üzerinden yaptığı paylaşımda şu uyarılara yer verdi:
''Patlamaların ardından yağış görüldüğü sırada hiçbir şekilde evden çıkılmaması gerekiyor. Dışarıda bulunanların ise vakit kaybetmeden beton ya da metal çatısı olan bir alanın altına geçmesi, ağaç altlarından uzak durması öneriliyor.
Yağmurun cilde temas etmesi halinde etkilenen bölgenin kesinlikle ovuşturulmaması, yalnızca akan soğuk su altında nazikçe durulanması gerektiği belirtiliyor. Yağış nedeniyle ıslanan kıyafetlerin derhal çıkarılması ve ağzı kapalı bir poşet içinde muhafaza edilmesi tavsiye ediliyor.''
Nasıl önlem alınmalı?
Yetkililer, yoğun dumanın etkili olduğu alanlarda maske takılmasının önemine dikkat çekiyor. Ayrıca dışarıda kullanılan kıyafetlerin yıkanması, pencerelerin kapalı tutulması ve dış ortamdan gelebilecek partiküllere karşı tedbirli olunması gerektiği belirtiliyor.
Solunum yollarında bir etkilenme hissedilmesi halinde tuzlu suyla gargara yapılması, şikayetlerin sürmesi durumunda ise bir sağlık kuruluşuna başvurulması tavsiye ediliyor.