Özellikle pandemi dönemiyle birlikte doğaya kaçış trendinin artması, tarım arazilerinde adeta bir "gecekondu" patlamasına yol açmıştı. Ancak Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan ve kısa süre önce Resmi Gazete'de yayımlanan "Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılması Hakkında Yönetmelik", bu plansız yapılaşmaya kesin bir sınır çizdi. "Bungalov evim yıkılır mı" veya "bağ evine ceza var mı" diyerek endişeyle gelişmeleri takip eden vatandaşlar için artık yepyeni, tavizsiz kurallar devrede. Tarım alanlarını korumayı hedefleyen bu köklü düzenlemeyle birlikte sadece mülk sahiplerini değil, bu arazileri pazarlayan firmaları da çok ciddi yaptırımlar bekliyor.
TARLAYA YAPILAN EVLER VE HOBİ BAHÇELERİ YIKILACAK MI?
Resmi Gazete kararıyla yürürlüğe giren yeni yönetmelik, tarım arazilerindeki izinsiz bütün yapıların derhal yıkılmasını ve arazinin yeniden tarımsal üretime uygun hale getirilmesini emrediyor. Eğer tarla vasfındaki bir araziye izinsiz hobi bahçesi, villa veya bungalov inşa edildiyse, bu durum öncelikle ilgili belediyelere veya il özel idarelerine bildiriliyor. Yerel yönetimlerin bu kaçak yapıları tam bir ay içinde yıkması şart. Eğer ilgili belediye veya idare bir ay içinde yıkım işlemini gerçekleştirmezse, Tarım ve Orman Bakanlığı bizzat devreye girerek dozerleri sahaya indirecek ve yıkımı kendisi yaptıracak.
TARIM ARAZİSİNE BUNGALOV, VİLLA VEYA KÖY EVİ YAPMAK YASAK MI?
Gayrimenkul Hukuku uzmanları, 2005 yılında çıkan Toprak Koruma Kanunu'nun asıl amacının tarım alanlarını yaşatmak olduğunu ancak son yıllarda bu alanlara kooperatif hissesi adı altında binlerce kaçak yapı inşa edildiğini vurguluyor. Alınan yeni kararlarla birlikte tarım alanlarına bina, apartman, villa, imalathane, köy evi, çiftlik evi veya bungalov gibi yapıların inşa edilmesi tamamen yasaklandı. Devletin gözünde "tarım alanı gecekondusu" olarak nitelendirilen bu yapıların satışı da denetime tabi. Sadece 2005 yılındaki yasa çıkmadan önce inşa edilmiş olan binaların yasal olarak kazanılmış hakları korunuyor.
İZİNSİZ HOBİ BAHÇESİ YAPANLARA NE KADAR CEZA KESİLECEK?
Yeni yönetmeliğe aykırı hareket edenleri sadece yıkım kararı değil, ağır idari para ve hapis cezaları da bekliyor. İlgili projelere aykırı davranıldığı tespit edilirse, bozulan arazinin her metrekaresi için ayrı ayrı ceza kesiliyor ve arazi sahibine durumu düzeltmesi için en fazla iki ay süre tanınıyor. Aykırı kullanımın ısrarla devam etmesi durumunda faaliyet tamamen durduruluyor ve para cezası tam üç katına çıkarılıyor. İşin en kritik noktası ise yıkım ve temizleme masraflarının doğrudan sorumlulardan tahsil edilmesi. Hatta bazı durumlarda bu bedel yüzde 100 zamlı olarak alınıyor. Yaptırımlar sadece mülk sahibiyle sınırlı kalmıyor; tarım arazilerini kanuna aykırı şekilde bölerek satan emlak firmaları ile bu izinsiz yapılara onay veren mimar ve mühendisler de yargı önüne çıkıyor.
TARIM ARAZİLERİNDE İMAR İZNİ NASIL ALINIR, ŞARTLARI NELER?
Tarım arazilerinin amaç dışı kullanımı artık Toprak Koruma Kurulu'nun ve çok sıkı denetimlerin süzgecinden geçiyor. Tarım veya tarım dışı bir kullanım talep edilecekse, öncelikle Tarım Arazileri Değerlendirme ve Bilgilendirme Sistemi (TAD Portal) üzerinden resmi başvuru yapılması gerekiyor. Yapılan etüt çalışmalarında arazinin tarımsal bütünlüğünün bozulacağı tespit edilirse, talep anında reddediliyor ve konu kurula bile taşınmıyor. Özellikle "Büyük Ova" koruma alanı olarak belirlenen bölgelerdeki araziler kesinlikle amacı dışında kullanılamıyor. Sadece alternatif bir alan bulunamaması ve Toprak Koruma Kurulu'nun özel onay vermesi gibi çok istisnai şartlarda Bakanlık izniyle işlem yapılabiliyor.