İran’ın ruhani lideri Ayetullah Ali Hamaney’in ABD ve İsrail operasyonu neticesinde yaşamını yitirdiğinin duyurulmasının ardından, ülkenin yönetim kademesinde halefiyet tartışmaları hız kazandı. Liderin danışmanı Muhammed Muhbir, devlet televizyonunda yaptığı açıklamada, makamın boşalmasıyla birlikte devreye girecek olan hukuki mekanizmanın detaylarını kamuoyuyla paylaştı.
Liderlik makamında 111. madde dönemi
İran devlet televizyonuna konuk olan üst düzey danışman Muhammed Muhbir, liderlik koltuğunun boşalması durumunda izlenecek yol haritasının İran Anayasası'nın 111. maddesinde açıkça tanımlandığını belirtti. Muhbir, bu kritik aşamada devletin bekası için yasaların öngördüğü takvimin titizlikle işletileceğini vurguladı. Mevcut anayasal çerçeveye göre, liderin vefat etmesi, görevden çekilmesi ya da azledilmesi durumunda yetki devrinin doğrudan ilgili kurulların gözetiminde gerçekleşeceği bildirildi.
Uzmanlar Meclisi ve yeni lider seçimi
Sürecin en kilit aktörü olarak öne çıkan Uzmanlar Meclisi, Hamaney’in ardından ülkenin yeni dini liderini belirlemek üzere olağanüstü toplanma yükümlülüğü taşıyor. Muhbir, meclisin en kısa sürede liyakat sahibi bir ismi liderlik makamına atamak ve bu kararı ilan etmekle görevli olduğunu hatırlattı. Bu süre zarfında devletin en üst düzey stratejik kararlarının alınmasında herhangi bir zafiyet yaşanmaması adına, yeni isim netleşene kadar meclisin yoğun bir mesai yürüteceği ifade ediliyor.
Geçici konsey yönetimi fevralıyor
Yeni lider resmen duyurulana kadar geçecek olan kritik ara dönemde, İran’ın yönetimi üç kişilik bir konsey tarafından idare edilecek. Muhammed Muhbir’in aktardığı bilgilere göre bu geçici liderlik konseyi; Cumhurbaşkanı, Yargı Erki Başkanı ve Düzenin Maslahatını Teşhis Konseyi tarafından seçilecek olan Anayasayı Koruyucular Konseyi’nden bir fakihten oluşacak. Bu üçlü yapı, liderlik makamının tüm yetki ve sorumluluklarını yeni atama yapılana dek geçici olarak üstlenerek devletin işleyişini sürdürecek.